nền nhà ông Hoàng Văn Quý tại Bản Duồng, xã Bằng Lãng, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn

Rời căn cứ địa Cao Bằng trong những ngày tháng 5 lịch sử năm 1945, đoàn công tác của Bác Hồ vượt qua núi rừng hiểm trở, băng qua những dãy núi trùng điệp để tiến dần về phía Tân Trào (Tuyên Quang). Sau chặng đường qua Ba Bể, đoàn bắt đầu tiến vào địa phận Bằng Phúc (nay là xã Đồng Phúc), rồi đến Phương Viên (nay thuộc xã Chợ Đồn), mở ra hành trình đặc biệt trên vùng đất Chợ Đồn giàu truyền thống cách mạng. Trong điều kiện hành quân tuyệt đối bí mật, đoàn được tổ chức thành nhiều tốp nhỏ, di chuyển cách quãng, giữ nghiêm kỷ luật và sử dụng ám hiệu để liên lạc. Những bước chân lặng lẽ giữa núi rừng không chỉ thể hiện sự cẩn trọng mà còn cho thấy quyết tâm cao độ trước thời khắc lịch sử của dân tộc. Sau khi vượt đèo Kéo Khém, đoàn dừng chân tại thôn Bản Cài, xã Phương Viên (nay là xã Chợ Đồn), nghỉ tại nhà ông Hoàng Văn Cao. Đây là điểm dừng chân đầu tiên của Bác trên đất Chợ Đồn. Dự kiến tiếp tục hành trình về Châu lỵ Chợ Đồn để gặp gỡ đại biểu các xã, nắm tình hình và chỉ đạo phong trào cách mạng, song tình huống bất ngờ đã xảy ra khi đoàn vừa đến khu vực Pác Cài, cách trung tâm Chợ Đồn không xa. Tiếng súng bất ngờ vang lên giữa núi rừng báo hiệu sự xuất hiện của địch. Trước diễn biến phức tạp, Bác đã kịp thời chỉ đạo chuyển hướng, đưa đoàn rời khỏi khu vực nguy hiểm theo phương án dự phòng, bảo đảm an toàn tuyệt đối.