Ngô Quyền (898–944) là vị vua đầu tiên của nhà Ngô, người lãnh đạo nhân dân Việt Nam đánh bại quân Nam Hán tại trận Bạch Đằng, chấm dứt gần một nghìn năm Bắc thuộc.

Ngô Quyền sinh ngày 17 tháng 4 năm 898 tại Đường Lâm, Ba Vì, Hà Nội ngày nay, trong một gia đình hào trưởng có thế lực. Cha ông là Ngô Mân, giữ chức châu mục Đường Lâm. Ngô Quyền được mô tả là người khôi ngô, có trí dũng, sức mạnh phi thường, và ngay từ khi sinh ra đã được coi là bậc anh hùng tuấn kiệt với những dấu hiệu đặc biệt trên cơ thể.Sự nghiệp và chiến côngNgô Quyền bắt đầu sự nghiệp quân sự dưới trướng Dương Đình Nghệ, người cai quản Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay). Sau khi Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại năm 937, Ngô Quyền tập hợp lực lượng trong nước, tiến ra bắc, hạ thành Đại La và tiêu diệt Kiều Công Tiễn. Năm 938, ông chỉ huy trận Bạch Đằng, đánh bại quân Nam Hán do Hoằng Thao chỉ huy, giết chết Hoằng Thao, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài Lập nhà Ngô và trị vìSau chiến thắng, Ngô Quyền lên ngôi vua, xưng là Tiền Ngô Vương, đóng đô ở Cổ Loa (Hà Nội ngày nay) và trị vì từ năm 939 đến năm 944. Dù chỉ xưng vương, ông được coi là người có công lớn trong việc giành độc lập cho đất nước sau nghìn năm Bắc thuộc. Ngô Quyền mất năm 944, thọ 47 tuổi.Di sản và tôn vinhNgô Quyền được xếp vào danh sách mười bốn anh hùng dân tộc Việt Nam. Phan Bội Châu xem ông là Tổ Trung hưng của Việt Nam. Chiến thắng Bạch Đằng của ông trở thành biểu tượng của tinh thần độc lập và lòng yêu nước, đồng thời là bài học quân sự nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam.