Ngọn đèn trong hầm chữ

Trong những năm tháng chiến tranh, không chỉ có tiếng súng và bom đạn, “một thời hoa lửa” ở Cẩm Duệ còn được thắp sáng bởi những lớp học trong hầm đất.

Nhân chứng là bà Nguyễn Thị Lành, nguyên giáo viên xã, nhớ như in căn hầm nhỏ được đào dưới gốc tre sau nhà văn hóa thôn. Ban ngày máy bay đánh phá liên tục, trẻ em không thể đến lớp. Tối đến, khi tiếng bom tạm ngớt, bà con lại đưa con em đến học.

Ánh sáng duy nhất trong căn hầm là chiếc đèn dầu nhỏ, bấc được vặn thật thấp để tránh lộ sáng. Những đứa trẻ ngồi san sát trên những tấm phản tre, tay cầm bảng con, mắt sáng lên trong bóng tối.

Có những đêm đang học bài “i tờ”, tiếng máy bay gầm rú trên đầu. Cả lớp im phăng phắc, cô giáo dùng tay ra hiệu cho các em nép sát vào vách hầm. Bom nổ rung chuyển mặt đất, đất cát rơi lả tả xuống tóc, xuống vai. Nhưng khi tiếng động vừa dứt, cô lại tiếp tục cầm viên phấn viết tiếp từng con chữ.

Bà Lành xúc động kể:
“Ngày đó nghèo lắm, thiếu thốn đủ bề, nhưng không ai muốn con em mình thất học. Bom đạn có thể phá nhà cửa, nhưng không thể dập tắt con chữ.”

Nhiều học sinh của lớp học năm ấy sau này trưởng thành, trở thành cán bộ, giáo viên, chiến sĩ công an, quân đội, tiếp tục cống hiến cho quê hương.

Ngọn đèn dầu trong căn hầm năm xưa tuy nhỏ bé nhưng đã thắp sáng niềm tin, ý chí và khát vọng của cả một thế hệ lớn lên giữa chiến tranh.