Ngọn đuốc kiên trung của Đoàn ủy Sinh viên Sài Gòn

Đồng chí Nguyễn Ngọc Phương (bí danh Ba Triết) là một cán bộ lãnh đạo xuất sắc của phong trào sinh viên Sài Gòn. Anh từng giữ chức vụ Ủy viên Thường vụ Thành Đoàn Sài Gòn – Gia Định, Bí thư Đoàn ủy Sinh viên. Với trí tuệ sắc bén và tinh thần tận tụy, đồng chí Ba Triết đã có đóng góp rất lớn trong việc chỉ đạo giành quyền lãnh đạo tại các Tổng hội Sinh viên, xây dựng các phong trào công khai và nửa công khai rầm rộ tại đô thị.

Năm 1969, sau đợt Tổng tiến công Mậu Thân, địch ráo riết thực hiện chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”, tung mạng lưới mật vụ và chiêu hồi đánh phá khắp nơi. Để đảm bảo sự chỉ đạo sát sao đối với phong trào đấu tranh chính trị đang bùng phát, Thường vụ Thành Đoàn đã quyết định lập các căn cứ lõm tại vùng ven như Chợ Đồn, Tân Vạn (Biên Hòa). Đồng chí Ba Triết thường xuyên đi lại giữa căn cứ vùng B (cồn Bình Thạnh, Sa Đéc) và các căn cứ lõm để nhận nghị quyết và truyền đạt cho lực lượng nội đô.

Trong một chuyến công tác vào đầu năm 1969, do sự phản bội của kẻ chỉ điểm, căn cứ lõm bị lộ. Đồng chí Nguyễn Ngọc Phương cùng một số đồng chí trong Thường vụ Thành Đoàn đã rơi vào tay giặc. Biết Ba Triết là nhân vật chốt giữ nhiều bí mật của Đoàn ủy Sinh viên và hệ thống căn cứ Thành Đoàn, Tổng Nha Cảnh sát ngụy đã đưa anh vào danh sách tra tấn đặc biệt.

Tại các phòng giam tàn bạo nhất, bọn mật vụ Mỹ – ngụy đã dùng mọi hình thức tra tấn dã man từ kìm kẹp, điện giật đến các đòn thù kiệt cùng thân xác hòng khuất phục người cán bộ lãnh đạo trẻ. Chúng muốn anh khai ra các đầu mối bí mật trong các trường đại học, các hầm giấu vũ khí và địa điểm các căn cứ Thường vụ Thành Đoàn đang trú đóng.

Thế nhưng, trước mọi đau đớn thể xác, đồng chí Nguyễn Ngọc Phương vẫn giữ vững một khí tiết kiên trung tuyệt đối. Anh không khai một lời, không nhận bất kỳ sự mua chuộc nào, một lòng bảo vệ Đảng, bảo vệ tổ chức và đồng đội. Bị tra tấn dã man đến kiệt sức, đồng chí Nguyễn Ngọc Phương đã anh dũng hy sinh ngay trong ngục tù kẻ thù vào năm 1969.

Tấm gương trút hơi thở cuối cùng giữ trọn lời thề của Nguyễn Ngọc Phương đã trở thành biểu tượng bất tử về khí tiết người cộng sản, tiếp thêm ngọn lửa chiến đấu cho sinh viên, học sinh Sài Gòn sục sôi đứng lên trong các cao trào "Hát cho đồng bào tôi nghe" và đòi hòa bình những năm 1970–1972.