Ngọn lửa bên dòng sông quê

Những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, vùng quê miền Trung quanh dòng sông La (Hà Tĩnh) ngày đêm oằn mình trong bom đạn. Mảnh đất vốn yên bình với bãi ngô, bờ tre, tiếng hò ví dặm… giờ trở thành tuyến lửa.

Lan – một cô gái thanh niên xung phong vừa tròn mười tám tuổi – rời mái nhà tranh nghèo để tham gia mở đường, tải đạn. Mái tóc dài ngày nào nay đã được búi gọn, khuôn mặt rám nắng nhưng ánh mắt luôn sáng lên niềm tin mãnh liệt.

Đơn vị của Lan làm nhiệm vụ giữ thông tuyến giao thông huyết mạch. Ban ngày máy bay Mỹ quần thảo, đánh phá dữ dội; ban đêm, các cô lại lặng lẽ san lấp hố bom, dẫn đường cho xe ra tiền tuyến. Có những đêm, đất đá còn nóng, khói bom còn cay xè nơi khóe mắt.

Một lần, sau trận ném bom ác liệt, con đường chính bị cắt đứt hoàn toàn. Nếu không kịp thời khắc phục, đoàn xe chở vũ khí sẽ không thể tiếp viện cho chiến trường miền Nam. Trong tình thế cấp bách, Lan cùng đồng đội xung phong lao ra giữa làn bom để san lấp.

Tiếng còi báo động vang lên. Máy bay địch quay lại. Đồng đội khuyên Lan rút vào hầm trú ẩn, nhưng cô lắc đầu:

“Đường chưa thông, xe chưa qua thì mình không thể dừng lại!”

Lan cầm cuốc, dồn hết sức lực san từng nhát đất. Bom nổ chát chúa, đất đá tung lên mù mịt. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, hình ảnh quê nhà, mẹ già và lời dặn trước lúc lên đường lại hiện lên trong tâm trí cô: “Con đi vì Tổ quốc, mẹ luôn tự hào về con.”

Đêm hôm đó, con đường được thông. Đoàn xe nối đuôi nhau tiến về phía trước trong ánh đèn gầm kín. Nhưng Lan đã không trở về…

Sáng hôm sau, bên dòng sông La, đồng đội lặng lẽ dựng một nấm mộ nhỏ. Trên đó, chỉ có một tấm bia đơn sơ:
“Liệt sĩ thanh niên xung phong – Người giữ đường trong đêm lửa.”

Nhiều năm sau, con đường ấy đã trở thành tuyến giao thông khang trang. Dòng sông vẫn chảy hiền hòa, nhưng câu chuyện về Lan – cô gái tuổi mười tám – vẫn được người dân nhắc lại như một biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh.