NGỌN LỬA GIỮA VÙNG ĐỊCH HẬU
Mùa xuân năm 1951, vùng Nam Tân (huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương; nay thuộc thành phố Hải Phòng) vẫn chìm trong sự kiểm soát gắt gao của quân Pháp. Đồn bốt mọc lên dày đặc, những cuộc càn quét diễn ra liên miên, bất kỳ ai bị nghi ngờ liên hệ với Việt Minh đều có thể bị bắt giữ hoặc tra tấn. Trong hoàn cảnh ấy, một người phụ nữ trẻ vẫn ngày đêm băng qua những cánh đồng, lặng lẽ đến từng mái nhà gây dựng cơ sở cách mạng, đưa tin, vận động nhân dân và bảo vệ cán bộ. Chị hiểu rằng mỗi chuyến đi đều có thể là chuyến đi cuối cùng. Nhưng chị chưa từng chọn lùi bước. Người phụ nữ ấy là Mạc Thị Bưởi – một nữ du kích kiên trung đã viết nên câu chuyện đẹp về lòng yêu nước và sự hy sinh.


Lớn lên trong những năm tháng đất nước bị xâm lược
Mạc Thị Bưởi sinh năm 1927 tại xã Nam Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương (nay thuộc thành phố Hải Phòng). Gia đình chị làm nông, cuộc sống giản dị nhưng giàu truyền thống yêu nước.
Từ khi còn nhỏ, chị đã chứng kiến cảnh quê hương bị chiếm đóng, người dân bị áp bức và nhiều gia đình phải chịu cảnh ly tán vì chiến tranh.
Năm 1941, chị được giác ngộ cách mạng. Đến năm 1946, chị tham gia công tác phụ nữ ở thôn. Một năm sau, chị được bầu vào Ban Chấp hành Phụ nữ xã, đồng thời tham gia lực lượng du kích, làm nhiệm vụ giao liên, bảo vệ và giúp đỡ cán bộ hoạt động bí mật.
Năm 1948, Mạc Thị Bưởi vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Đó vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm lớn lao mà chị nguyện suốt đời gìn giữ.
Bám đất, bám dân giữa vùng địch kiểm soát
Năm 1949, quân Pháp tăng cường xây dựng đồn bốt tại khu vực Trung Hà và mở rộng các cuộc càn quét trên địa bàn Nam Tân.
Nhiều cơ sở cách mạng bị lộ, hoạt động gặp vô vàn khó khăn.
Không ít cán bộ phải rút ra vùng tự do.
Riêng Mạc Thị Bưởi quyết định ở lại.
Chị đi từng xóm, từng nhà để gây dựng lại phong trào, vận động nhân dân che chở cán bộ và giữ vững niềm tin vào kháng chiến.
Theo hồ sơ tư liệu, chị đã tổ chức được 3 tổ nữ du kích, xây dựng 35 cơ sở cách mạng tại ba thôn của xã, đồng thời vận động nhân dân chống nộp thuế và chống đi phu cho quân Pháp.
Những việc làm ấy khiến chị trở thành cái tên mà quân địch luôn ráo riết truy lùng.
Người giao liên quả cảm
Không chỉ xây dựng cơ sở cách mạng, Mạc Thị Bưởi còn trực tiếp làm nhiệm vụ liên lạc trong nhiều trận đánh.
Năm 1950, khi bộ đội ta tiến công đồn Thanh Dung, chị được giao nhiệm vụ truyền đạt mệnh lệnh và nắm tình hình trong khu vực địch kiểm soát.
Theo tư liệu chính thức, trong trận đánh này, chị đã bốn lần vượt qua hàng rào dây thép gai, bí mật ra vào khu vực đồn địch để chuyển tin giữa các mũi chiến đấu. Những thông tin chị mang về đã góp phần giúp đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.
Đó là công việc đòi hỏi lòng dũng cảm, sự bình tĩnh và khả năng ứng biến nhanh trước mọi tình huống.
Chuyến đi cuối cùng
Đầu năm 1951, để phục vụ Chiến dịch Trần Hưng Đạo, Mạc Thị Bưởi tiếp tục nhận nhiệm vụ vận động nhân dân vùng tạm chiếm chuẩn bị lương thực, thuốc men và các nhu yếu phẩm chuyển ra vùng tự do.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Đó là công việc thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng.
Trong một chuyến công tác, chị không may rơi vào ổ phục kích của quân Pháp.
Bị bắt, chị phải đối mặt với những đòn tra tấn dã man.
Quân địch tìm mọi cách buộc chị khai báo về tổ chức, cơ sở cách mạng và nơi hoạt động của cán bộ.
Nhưng Mạc Thị Bưởi vẫn giữ trọn khí tiết.
Chị kiên quyết không khai một lời có thể gây nguy hại cho đồng đội và nhân dân.
Ngày 23 tháng 4 năm 1951, quân Pháp sát hại chị khi mới 24 tuổi.
Người nữ chiến sĩ ngã xuống, nhưng những cơ sở cách mạng mà chị dày công xây dựng vẫn tiếp tục tồn tại và góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.

Tên tuổi còn mãi với quê hương
Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Nhà nước truy tặng Mạc Thị Bưởi danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng II.
Để ghi nhớ công lao của chị, năm 1956, Bưu chính Việt Nam phát hành tem mang hình Mạc Thị Bưởi. Tại quê hương, tượng đài và nhà tưởng niệm chị được xây dựng để giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau.
Ngày nay, tên Mạc Thị Bưởi còn được đặt cho nhiều trường học, tuyến đường trên cả nước, như một lời tri ân đối với người nữ anh hùng đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho độc lập dân tộc.


