Bài viết

NGỌN LỬA TRÊN ĐỈNH PHA ĐIN

Hà Tĩnh16/06/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mùa đông năm 1953, gió lạnh từ những dãy núi Tây Bắc thổi về từng cơn buốt giá. Trên con đường đèo Pha Đin quanh co, hiểm trở, hàng ngàn dân công hỏa tuyến ngày đêm vận chuyển lương thực, đạn dược phục vụ cho chiến dịch Điện Biên Phủ đang đến gần.

Trong đoàn dân công hôm ấy có một chàng trai tên Lương, vừa tròn mười tám tuổi. Nhà nghèo, cha mất sớm, mẹ đau yếu quanh năm, nhưng khi địa phương phát động phong trào tham gia phục vụ chiến dịch, Lương là người đầu tiên xung phong ghi tên.

Ngày lên đường, mẹ anh nắm chặt tay con trai:

– Con đi giúp bộ đội đánh giặc, mẹ tự hào lắm. Chỉ mong con giữ gìn sức khỏe mà trở về.

Lương mỉm cười:

– Mẹ yên tâm. Con sẽ góp sức để đất nước sớm hòa bình.

Đoàn dân công bắt đầu hành trình vượt núi. Mỗi người gùi từ ba mươi đến bốn mươi kilôgam gạo hoặc đạn trên lưng. Con đường Pha Đin nổi tiếng hiểm trở. Một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Ban ngày còn đỡ, ban đêm chỉ cần sơ sẩy một bước là có thể gặp nguy hiểm.

Đêm đầu tiên trên đèo, mưa phùn kéo đến. Đường đất nhão ra như bùn. Nhiều người trượt ngã liên tục. Lương cũng vài lần suýt rơi xuống vực nhưng vẫn cố giữ chặt gùi hàng trên lưng.

Đến giữa đường, anh gặp một cụ già khoảng sáu mươi tuổi đang gùi gạo. Thấy cụ thở dốc, Lương chạy đến:

– Cụ để cháu gùi giúp một đoạn.

Cụ già lắc đầu:

– Bộ đội ngoài mặt trận còn vất vả hơn nhiều. Tôi còn đi được.

Nghe vậy, Lương càng thêm khâm phục. Anh hiểu rằng cuộc kháng chiến này không chỉ là nhiệm vụ của riêng người lính mà là trách nhiệm của toàn dân tộc.

Một buổi chiều, khi đoàn dân công đang nghỉ chân bên sườn núi, tiếng máy bay địch bất ngờ xuất hiện. Mọi người nhanh chóng tìm nơi ẩn nấp. Những quả bom liên tiếp rơi xuống con đường vận chuyển.

Khói bụi mù mịt.

Khi tiếng bom ngớt dần, mọi người mới phát hiện một đoạn đường phía trước đã bị đánh sập. Nếu không khắc phục ngay, hàng tiếp tế sẽ không thể đến được chiến trường đúng kế hoạch.

Không ai bảo ai, hàng trăm dân công lập tức lao vào sửa đường. Người khiêng đá, người chặt cây, người san đất. Lương cùng nhóm thanh niên trẻ tuổi làm việc suốt đêm.

Trời càng khuya càng lạnh. Tay chân ai cũng tê cóng. Thế nhưng không một người bỏ cuộc.

Khoảng nửa đêm, một cơn gió mạnh thổi qua. Bỗng có người đề nghị:

– Chúng ta đốt lửa lên cho mọi người sưởi ấm.

Chỉ ít phút sau, một đống lửa lớn bùng cháy giữa đỉnh đèo. Ánh lửa soi sáng khuôn mặt những con người đang lao động quên mình vì Tổ quốc.

Mọi người quây quần bên nhau. Có người cất tiếng hát:

“Qua miền Tây Bắc núi cao trùng điệp,
Có những con người như thép như đồng...”

Tiếng hát lan xa trong đêm tối.

Lương nhìn ngọn lửa bập bùng và chợt nghĩ đến hàng ngàn chiến sĩ đang chiến đấu nơi chiến hào Điện Biên. Anh hiểu rằng từng bao gạo mình gùi, từng viên đạn mình vận chuyển đều có thể góp phần làm nên chiến thắng.

Sáng hôm sau, con đường được khôi phục hoàn toàn. Những đoàn xe thồ, đoàn dân công lại tiếp tục nối đuôi nhau tiến về phía trước.

Một lần khác, khi đang vận chuyển hàng qua đèo, Lương gặp một chiến sĩ bị thương đang trên đường về tuyến sau. Người chiến sĩ ấy chỉ hơn anh vài tuổi nhưng gương mặt hốc hác vì mất máu.

Lương nhường phần cơm ít ỏi của mình cho người lính.

Người chiến sĩ cảm động:

– Cảm ơn đồng chí.

Lương cười:

– Chúng ta đều vì đất nước mà.

Hai người chia tay nhau ở một ngã rẽ. Họ không biết tên tuổi của nhau, nhưng tình cảm đồng bào, đồng chí đã gắn kết họ trong những năm tháng gian khổ ấy.

Tháng 3 năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức bắt đầu.

Khắp các tuyến đường Tây Bắc, dân công hỏa tuyến làm việc ngày đêm không nghỉ. Có những người đi hàng trăm cây số, có những người ngã xuống vì bom đạn hoặc kiệt sức. Nhưng không ai lùi bước.

Lương cũng tiếp tục những chuyến đi của mình.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, khi đang vận chuyển gạo trên một con đường gần Tuần Giáo, anh nghe tin chiến thắng.

Điện Biên Phủ đã hoàn toàn giải phóng.

Quân Pháp đầu hàng.

Tin vui lan nhanh như ngọn lửa.

Mọi người ôm chầm lấy nhau. Nhiều người bật khóc vì xúc động.

Lương đứng lặng nhìn về phía những dãy núi xa xa. Anh nhớ đến mẹ ở quê nhà, nhớ đến những đồng đội dân công đã cùng mình vượt đèo, nhớ đến những người lính đang vui mừng trong chiến thắng.

Ngọn lửa năm nào trên đỉnh Pha Đin đã tắt từ lâu.

Nhưng ngọn lửa yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý chí quyết chiến quyết thắng của dân tộc Việt Nam vẫn luôn cháy mãi trong trái tim các thế hệ.

Và chính từ những ngọn lửa nhỏ bé ấy đã làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ – chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", viết nên một trong những trang sử hào hùng nhất của dân tộc Việt Nam.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn