Người anh hùng lấy thân mình lấp lỗ châu mai
Năm sinh – năm mất: 1922 – 1954 Quê quán: Xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh (nay thuộc xã Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh). Anh hùng/Lĩnh vực hoạt động: Chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là Tiểu đội phó bộ binh thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312, tiêu biểu cho tinh thần chiến đấu quả cảm trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sinh ra trong một gia đình nghèo ở Hà Tĩnh, Phan Đình Giót sớm tham gia lực lượng tự vệ rồi xung phong vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông đã anh dũng lấy thân mình lấp lỗ châu mai tại cứ điểm Him Lam, mở đường cho đồng đội xung phong giành thắng lợi. Sự hy sinh cao cả của ông đã trở thành biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại làng Vĩnh Yên, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh (nay thuộc xã Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh). Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, cha mất sớm vì đói, tuổi thơ phải đi ở đợ từ khi mới 13 tuổi. Những năm tháng cơ cực đã hun đúc trong ông ý chí kiên cường và lòng yêu nước sâu sắc.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phan Đình Giót tham gia lực lượng tự vệ chiến đấu. Đến năm 1950, ông xung phong vào Quân đội nhân dân Việt Nam và liên tục tham gia nhiều chiến dịch lớn như Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc và đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong quân ngũ, ông luôn gương mẫu, dũng cảm và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, trong trận tiến công cứ điểm Him Lam – trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phan Đình Giót cùng đơn vị liên tiếp phá nhiều lớp hàng rào bảo vệ của quân Pháp. Mặc dù bị thương nhiều lần ở đùi và vai, mất nhiều máu, ông vẫn tiếp tục chiến đấu. Khi hỏa điểm tại lô cốt số 3 của đối phương bắn dữ dội, chặn đứng đợt xung phong của bộ đội ta, ông đã bò lên sát lô cốt, hô vang: "Quyết hy sinh... vì Đảng... vì dân!" rồi dùng chính thân mình lấp kín lỗ châu mai. Hành động anh dũng ấy khiến hỏa điểm của địch bị vô hiệu hóa, tạo điều kiện để đồng đội nhanh chóng tiêu diệt cứ điểm Him Lam và giành thắng lợi trong trận đánh mở màn lịch sử của chiến dịch.
Với chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 31 tháng 3 năm 1955, Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và sau đó được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì. Hiện nay, nhiều tuyến đường, trường học trên cả nước mang tên ông; những kỷ vật của ông cũng được lưu giữ tại Bảo tàng Quân đoàn 1. Tấm gương hy sinh của Phan Đình Giót mãi là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh và là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.
