Người anh hùng Pa Cô, linh hồn của đội du kích A Lưới
Sinh năm 1940 trong một gia đình người Pa Cô nghèo tại A Lưới, Hồ Vai sớm tham gia lực lượng du kích địa phương và trở thành một trong những chỉ huy tiêu biểu trên dãy Trường Sơn. Với lòng dũng cảm, sự mưu trí và khả năng tổ chức chiến tranh du kích, ông lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần bảo vệ quê hương trong kháng chiến chống Mỹ. Năm 1965, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hồ Vai sinh năm 1940 trong một gia đình người Pa Cô tại huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Mồ côi cha từ khi chưa chào đời và mất mẹ khi mới sáu tuổi, ông lớn lên nhờ sự cưu mang của bà con dân bản. Chứng kiến cảnh đồng bào bị dồn dân lập ấp và đàn áp trong chiến tranh, ông sớm tình nguyện tham gia lực lượng dân quân du kích để bảo vệ quê hương.
Chỉ sau một thời gian ngắn, Hồ Vai được giao làm Tiểu đội trưởng du kích A Lưới. Với sức khỏe dẻo dai, sự gan dạ và thông thạo địa hình rừng núi Trường Sơn, ông vừa trực tiếp chiến đấu vừa hướng dẫn đồng bào dựng bẫy, cài chông và tổ chức các trận đánh du kích hiệu quả. Riêng trong năm 1961, ông cùng đồng đội tham gia hơn 20 trận đánh, tiêu diệt và làm bị thương trên 50 tên địch, đồng thời phối hợp bao vây nhiều đồn bốt, góp phần làm thất bại các cuộc càn quét của đối phương.
Một trong những chiến công tiêu biểu nhất của Hồ Vai diễn ra vào năm 1963. Khi đang bị sốt rét và không có đồng đội bên cạnh, ông phát hiện khoảng 100 quân địch đang tiến vào bản. Lợi dụng địa hình hiểm trở và yếu tố bất ngờ, ông một mình phục kích, nổ súng tiêu diệt nhiều tên địch, khiến cả đội hình đối phương hoảng loạn, phải rút lui. Chiến công ấy đã trở thành biểu tượng cho tinh thần quả cảm và nghệ thuật chiến tranh du kích của đồng bào vùng Trường Sơn.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, năm 1965, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam, Hồ Vai được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông cũng vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhận những lời động viên và căn dặn của Bác trước khi trở về tiếp tục lãnh đạo đội du kích A Lưới chiến đấu.
Sau ngày đất nước thống nhất, Hồ Vai tiếp tục cống hiến trên nhiều cương vị khác nhau. Ông từng là đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tích cực tham gia xây dựng chính sách dành cho đồng bào dân tộc thiểu số và thực hiện nhiều hoạt động thiện nguyện giúp đỡ người nghèo, nạn nhân chất độc da cam. Hình ảnh người anh hùng Pa Cô giản dị, tận tụy và hết lòng vì cộng đồng đã trở thành niềm tự hào của đồng bào A Lưới cũng như biểu tượng sáng đẹp về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý chí kiên cường của các dân tộc Việt Nam.


