Người chỉ huy biệt động bắn rơi máy bay F4 bằng súng trung liên

Họ và tên: Trần Thanh Lạc. Năm sinh – năm mất: 1945–1973. Quê quán: xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. Nhập ngũ: năm 1966. Quá trình chức vụ: từ chiến sĩ, đại đội trưởng đến Huyện đội trưởng Tri Tôn. Địa bàn tiêu biểu: Tức Dụp, Núi Tờ và khu vực Tri Tôn. Nhóm nhân vật: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu: được truy tặng ngày 20/12/1994.ùng Bảy Núi, Tri Tôn có địa hình núi đá, hang động và đồng bằng xen kẽ. Tức Dụp trở thành nơi lực lượng cách mạng bám trụ trong thời gian dài, chịu pháo, máy bay, xe tăng và chất độc hóa học. Các đội biệt động, đặc công và bộ đội địa phương thường hoạt động với quân số nhỏ, dựa vào địa hình, bí mật tiếp cận, đánh gần và thu vũ khí để tiếp tục chiến đấu.

Trần Thanh Lạc sinh năm 1945 trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng. Nhập ngũ năm 1966, ông trưởng thành từ chiến sĩ lên cán bộ chỉ huy. Nguồn chính thức ghi nhận ông tham gia hơn 60 trận, tiêu diệt hàng trăm quân đối phương, thu nhiều vũ khí và bắn rơi một máy bay F4. Đầu năm 1967, ông chỉ huy sáu chiến sĩ biệt động phối hợp bộ đội huyện tập kích một tiểu đoàn dù, tiêu diệt 75 quân đối phương và thu sáu súng.

Trong 128 ngày đêm tại Tức Dụp, ông cùng đơn vị bám hang, bám núi. Tháng 2/1969, ông và hai đồng đội ngăn chặn một tiểu đoàn tăng viện, tiêu diệt 36 quân đối phương và thu vũ khí, máy truyền tin. Đêm 20/04/1973, trong trận tiến công đồn Cầu 13, ông bị thương nặng và hy sinh. Ngày 20/12/1994, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tháng 7/1969, tại Núi Tờ, đối phương tổ chức càn quét có pháo binh, xe tăng và máy bay yểm trợ. Trần Thanh Lạc chỉ huy tiểu đội phối hợp đơn vị bạn phục kích. Trong trận này, ông sử dụng súng trung liên bắn rơi một máy bay F4. Sau đó, ông chỉ huy tổ ba người đột kích từ Lò Ảng lên đỉnh Thày Sòi, đánh vào lực lượng đang co cụm và thu vũ khí.

Việc bắn rơi F4 bằng súng trung liên là chi tiết nổi bật, nhưng câu chuyện không nên tách khỏi toàn bộ trận đánh. Thành công diễn ra trong thế trận phục kích, khi máy bay hoạt động ở độ cao và hướng tiếp cận phù hợp, đồng thời lực lượng mặt đất phối hợp đánh bộ binh. Trần Thanh Lạc còn có sáng kiến gài mìn vào số súng hỏng trước khi rút khỏi Tức Dụp, làm giảm khả năng đối phương sử dụng hoặc thu hồi.