Người Chính ủy dẫn đầu đoàn xe trên đường Trường Sơn

Người Chính ủy dẫn đầu đoàn xe trên đường Trường Sơn

Có những người được nhớ đến bởi những trận đánh.

Nhưng trên tuyến đường Trường Sơn, có những người không trực tiếp cầm súng chiến đấu mà mang trên vai một nhiệm vụ khác: đưa người, hàng hóa và nhiên liệu vượt qua những cung đường đầy hiểm nguy để đến chiến trường.

Nguyễn Tuấn là một người như thế.

Người thanh niên của Tràng Cát

Nguyễn Tuấn sinh tháng 5/1922, quê tại thôn Quý Đức, xã Tràng Cát, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.

Từ khi còn trẻ, ông đã tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương và gia nhập Đoàn Thanh niên Cứu quốc. Tháng 1/1947, ông được kết nạp vào Đảng.

Trước khi nhập ngũ, Nguyễn Tuấn từng giữ chức Bí thư Chi bộ xã Tràng Cát, tham gia xây dựng phong trào cách mạng tại quê hương.

Năm 1951, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ đây, cuộc đời ông gắn với quân đội và những nhiệm vụ hậu cần, chính trị ở nhiều đơn vị.

Từ Điện Biên đến đường Trường Sơn

Trong quân đội, Nguyễn Tuấn từng đảm nhiệm nhiều cương vị như Chính trị viên Kho quân giới, Chính trị viên Tổng kho thuộc Tổng cục Hậu cần, cán bộ tổ chức của Tổng cục Hậu cần, rồi công tác tại Đoàn 559.

Ông từng giữ chức Bí thư Đảng ủy Tiểu đoàn 4, Đảng ủy viên Đảng ủy Trung đoàn 70 và sau đó là Phó Chính ủy, Chính ủy Binh trạm 35, Bộ Tư lệnh 559.

Tháng 6/1969, Nguyễn Tuấn được bổ nhiệm làm Chính ủy Binh trạm 35.

Binh trạm 35 là một đơn vị đảm nhiệm vận chuyển trên tuyến Trường Sơn. Trong giai đoạn này, vận chuyển bằng ô tô ngày càng giữ vai trò quan trọng.

Người Chính ủy không chỉ làm công tác chính trị trong đơn vị.

Khi đoàn xe thực hiện nhiệm vụ, ông phải trực tiếp đi cùng để nắm tình hình đường sá, cầu cống và những diễn biến trên tuyến, từ đó xử lý các tình huống phát sinh.

Đêm 2 tháng 1 năm 1970

Đầu năm 1970, Binh trạm 35 nhận nhiệm vụ vận chuyển xăng vào chiến trường.

Đoàn xe gồm 4 chiếc thuộc Tiểu đoàn xe 55, mỗi xe chở 20 phuy xăng.

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, Nguyễn Tuấn trực tiếp ngồi trong ca-bin chiếc xe dẫn đầu đoàn.

Đoàn xe xuất phát lúc 18 giờ ngày 2/1/1970.

Đến khoảng 3 giờ sáng ngày 3/1/1970, khi đoàn xe đi tới trọng điểm Tăng Cát, Km48, đội hình bị phát hiện và khu vực bị đánh phá.

Chiếc xe dẫn đầu bị trúng bom và bốc cháy, khiến tuyến đường bị tắc.

Nguyễn Tuấn đã hy sinh trong lúc thực hiện nhiệm vụ.

Ông khi ấy 48 tuổi.

Một người Chính ủy đi cùng đoàn xe

Điều đáng chú ý trong câu chuyện của Nguyễn Tuấn là ông không chỉ giao nhiệm vụ cho cấp dưới rồi đứng ở phía sau.

Với trách nhiệm của Chính ủy Binh trạm, ông nhiều lần trực tiếp dẫn đầu các đoàn xe.

Một cán bộ từng công tác cùng ông sau này kể lại rằng theo quy định lúc đó, những đoàn xe vận chuyển hàng qua Binh trạm phải có cán bộ chỉ huy như Binh trạm trưởng hoặc Chính ủy đi cùng.

Vì vậy, Nguyễn Tuấn đã nhiều lần trực tiếp lên xe dẫn đoàn.

Trong hoàn cảnh tuyến đường luôn phải đối mặt với những cuộc đánh phá, việc người chỉ huy cùng đi với đoàn xe cũng đồng nghĩa với việc ông trực tiếp chia sẻ những nguy hiểm mà cán bộ, chiến sĩ vận tải phải đối mặt.

Những lời dặn cuối cùng

Nguyễn Tuấn vẫn thường viết thư về gia đình trong những năm ở chiến trường.

Bức thư cuối cùng gửi cho con gái được đề ngày 15/6/1969.

Trong thư, ông căn dặn con phải chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, đoàn kết với bạn bè và biết lao động, giúp đỡ mọi người.

Chỉ hơn nửa năm sau, ông hy sinh trên tuyến đường Trường Sơn.

Những lời dặn trong bức thư ấy trở thành một trong những dấu tích còn lại của người Chính ủy Binh trạm 35 trước khi ông trở lại chiến trường.

Danh hiệu sau hơn nửa thế kỷ

Ngày 30/9/2024, Chủ tịch nước quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Tuấn vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Bộ Nội vụ đã xác định ông là nguyên Chính ủy Binh trạm 35, Đoàn 559 trong hồ sơ đề nghị truy tặng.

Ngày 24/12/2024, tại quê hương Nam Cát, tỉnh Nghệ An, gia đình ông đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVTND do Nhà nước truy tặng. Dịp này, gia đình cũng trao một số di vật của ông cho Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh, Binh đoàn 12.

Thời Hoa Lửa

Nguyễn Tuấn bắt đầu hoạt động cách mạng từ quê hương Nam Đàn.

Ông đi qua nhiều vị trí trong quân đội, từ công tác chính trị, hậu cần đến những năm tháng trên tuyến Trường Sơn.

Nhưng câu chuyện đáng nhớ nhất về ông lại gắn với một đoàn xe chở xăng trong đêm đầu năm 1970.

Người Chính ủy đã trực tiếp ngồi trên chiếc xe dẫn đầu.

Khoảng 3 giờ sáng ngày 3/1/1970, tại trọng điểm Tăng Cát, ông hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ.

48 tuổi — Nguyễn Tuấn khép lại cuộc đời người lính của mình trên đường Trường Sơn.

Hơn 54 năm sau, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đó là Nguyễn Tuấn — người Chính ủy Binh trạm 35 đã đi cùng những đoàn xe trên tuyến Trường Sơn cho đến chuyến đi cuối cùng.