NGƯỜI CON GÁI ĐIỆN GIẬT DAO ĐÂM KHÔNG PHAI NỤ CƯỜI
"Em là ai, cô gái hay nàng tiên? / Em có tuổi hay không có tuổi? / Mái tóc em đây là mây hay là suối? / Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông?". Đó là những vần thơ đầy xúc động mà nhà thơ Tố Hữu đã viết về chị Trần Thị Lý, người con gái Quảng Nam với sức chịu đựng phi thường trước những đòn tra tấn dã man nhất của nhà tù Mỹ - Diệm. Cuộc đời chị là một thiên sử thi bằng máu, một câu chuyện hoa lửa làm rúng động lương tri nhân loại trong những năm tháng đất nước chia cắt.
Trần Thị Lý tham gia cách mạng từ năm 12 tuổi, làm giao liên, rải truyền đơn. Trong giai đoạn 1956 - 1958, phong trào cách mạng miền Nam gặp muôn vàn khó khăn dưới Luật 10/59 lê máy chém đi khắp miền Nam của chính quyền Ngô Đình Diệm. Chị Lý bị bắt vào tháng 10 năm 1958. Để truy tìm cơ sở cách mạng, bọn tay sai đã sử dụng những đòn tra tấn man rợ nhất nhằm hủy hoại cả thể xác lẫn tinh thần của một cô gái tuổi đôi mươi chưa từng lập gia đình.
Chúng dùng kìm sắt rút từng chiếc móng tay, móng chân của chị. Chúng dùng điện cao thế chích vào những vùng kín trên cơ thể. Tàn độc hơn, chúng dùng dao rạch những vết dài trên bầu ngực, trên đùi rồi xát muối, đổ xà phòng vào vết thương tứa máu. Hàng chục lần chị bị đánh đến chết đi sống lại, thân thể đầy rẫy những vết thương mưng mủ, xương cốt dập nát. Thế nhưng, kỳ tích đã xảy ra. Từ trong cõi chết, người con gái mảnh mai ấy không hề nhỏ một giọt nước mắt van xin, không hé răng nửa lời về đồng chí, đồng đội. Khi bị ép khai nhận tội, chị đã cầm bút bằng đôi bàn tay nát bấy, viết lên tờ giấy máu một dòng duy nhất: "Tôi yêu Tổ quốc tôi!".
Khi không thể khuất phục được chị, và nghĩ rằng chị chỉ còn là một cái xác không hồn sắp chết, chúng vứt chị ra ngoài bãi rác. Tổ chức cách mạng đã bí mật tìm thấy và đưa chị ra miền Bắc chữa trị. Câu chuyện về sức chịu đựng của chị đã trở thành một hiện tượng chấn động. Những bức ảnh chụp cơ thể chằng chịt sẹo của chị được công bố ra quốc tế đã lột trần bộ mặt tàn bạo của chế độ thực dân kiểu mới, tạo thành làn sóng phẫn nộ chống chiến tranh xâm lược trên toàn cầu.
Vượt qua những nỗi đau xé thịt, bằng nghị lực sống phi thường, chị Trần Thị Lý đã kiên cường phục hồi, học tập và tiếp tục cống hiến. Dù những di chứng chiến tranh tiếp tục hành hạ chị cho đến khi trút hơi thở cuối cùng vào năm 1992, nhưng nụ cười của chị luôn rạng rỡ, hiền hòa. Hình ảnh Trần Thị Lý mãi mãi là biểu tượng của tinh thần "sắt đá" nhưng cũng đầy bao dung, cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam, một đóa hoa lửa vĩnh cửu nở ra từ địa ngục trần gian.
