Người con quê lúa và bốn lần mong được vào bộ đội
Trần Can sinh năm 1931, quê ở xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Anh lớn lên trên vùng quê giàu truyền thống lao động, nơi cuộc sống của người dân gắn với ruộng đồng và những nhọc nhằn thường nhật. Từ khi còn trẻ, Trần Can đã mong muốn được vào bộ đội, được góp sức vào cuộc đấu tranh giành độc lập cho đất nước.
Theo một số bài viết của báo chí và cơ quan địa phương, Trần Can từng nhiều lần tình nguyện nhập ngũ nhưng chưa được chấp nhận vì sức khỏe chưa đạt yêu cầu. Đến tháng 5/1951, anh chính thức được tuyển vào quân đội, được biên chế về Trung đoàn 209, Đại đoàn 312.
Có thể hình dung niềm mong mỏi của một thanh niên thời ấy không chỉ là được khoác lên mình bộ quân phục. Đất nước còn chiến tranh, con đường người lính đồng nghĩa với những cuộc hành quân dài, những ngày thiếu thốn và khả năng phải đối diện hiểm nguy bất cứ lúc nào. Mong muốn nhập ngũ vì thế cũng là lựa chọn chấp nhận gian khổ để góp sức cho mục tiêu lớn hơn bản thân mình.
Trần Can đã bước vào quân ngũ bằng quyết tâm ấy. Nhưng lòng nhiệt thành ban đầu mới chỉ là điểm khởi đầu. Để trở thành một chiến sĩ được đồng đội tin tưởng, anh phải trải qua quá trình rèn luyện, học cách phối hợp trong đội hình, chấp hành mệnh lệnh và giữ bình tĩnh khi đối mặt với hỏa lực của đối phương.
Những năm đầu trong quân đội đã đưa Trần Can đến nhiều chiến trường, nơi anh từng bước trưởng thành qua từng nhiệm vụ. Sự gan dạ của anh không chỉ được thể hiện khi xung phong tiến lên, mà còn ở khả năng tiếp tục thực hiện nhiệm vụ khi tình hình trở nên khó khăn, đơn vị chịu thương vong và người chỉ huy phải đưa ra quyết định trong thời gian ngắn.
Hành trình từ quê hương Nghệ An đến chiến trường Tây Bắc rồi Điện Biên Phủ là hành trình của một người lính trẻ dần trưởng thành giữa thực tế chiến đấu. Anh không bước vào lịch sử chỉ nhờ một khoảnh khắc, mà bằng quá trình phấn đấu và những lần hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Có những quyết tâm được bộc lộ trong một lời nói. Cũng có những quyết tâm được chứng minh qua nhiều lần đứng dậy, tiếp tục bước đi và không từ bỏ con đường mình đã lựa chọn.



