Người Đại đội trưởng ngã xuống ở Cầu Cháy
Mảnh đất Quảng Bình quanh năm gió Lào cát trắng từ lâu đã nổi tiếng là quê hương của những con người gan góc, kiên cường. Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp gian khổ, nơi đây đã tiễn biết bao người con ưu tú lên đường cứu nước. Một trong số đó là liệt sĩ Trương Văn Ly – người Đại đội trưởng trẻ tuổi của Đại đoàn 305 đã anh dũng hy sinh trong trận phục kích Cầu Cháy năm 1952.
Trương Văn Ly sinh năm 1924 tại tỉnh Quảng Bình. Ông lớn lên trong cảnh đất nước bị thực dân đô hộ, nhân dân lầm than cơ cực. Chứng kiến quê hương nhiều lần bị giặc càn quét, đàn áp, lòng yêu nước và ý chí chiến đấu chống ngoại xâm sớm hình thành trong người thanh niên Quảng Bình ấy.
Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Trương Văn Ly gia nhập quân đội và nhanh chóng trưởng thành trong chiến đấu. Từ một chiến sĩ bộ binh bình thường, ông từng bước trở thành cán bộ chỉ huy nhờ tinh thần dũng cảm, quyết đoán và luôn gương mẫu đi đầu trong mọi nhiệm vụ.
Ông được giao giữ chức Đại đội trưởng bộ binh thuộc Tiểu đoàn 86, Trung đoàn 812, Đại đoàn 305 – đơn vị chủ lực nổi tiếng chiến đấu kiên cường trên chiến trường miền Trung.
Những năm đầu thập niên 1950, thực dân Pháp liên tiếp mở các cuộc hành quân càn quét lớn nhằm bình định vùng tự do Liên khu 4 và Liên khu 5. Để đối phó với địch, bộ đội ta thường tổ chức những trận phục kích táo bạo trên các tuyến hành quân nhằm tiêu hao sinh lực đối phương.
Đầu năm 1952, đơn vị của Trương Văn Ly nhận nhiệm vụ tổ chức phục kích tại khu vực Cầu Cháy – một vị trí giao thông quan trọng mà quân Pháp thường xuyên đi qua. Đây là trận đánh vô cùng nguy hiểm bởi địch có hỏa lực mạnh và luôn cảnh giác cao độ.
Trong suốt quá trình chuẩn bị chiến đấu, Đại đội trưởng Trương Văn Ly luôn trực tiếp cùng chiến sĩ khảo sát địa hình, bố trí trận địa và động viên tinh thần anh em. Đồng đội nhớ về ông là người chỉ huy bình tĩnh, gan dạ, luôn nhận phần khó khăn về mình.
Khi trận đánh nổ ra vào tháng 2 năm 1952, quân ta bất ngờ đánh mạnh vào đội hình địch. Tiếng súng vang dội giữa núi rừng miền Trung. Dưới sự chỉ huy của Trương Văn Ly, các mũi tiến công liên tục áp sát khiến quân Pháp hoang mang chống trả quyết liệt.
Trong lúc chiến đấu ác liệt nhất, ông vẫn xông pha ở tuyến đầu, trực tiếp chỉ huy bộ đội giữ vững trận địa. Giữa làn đạn dày đặc của kẻ thù, người Đại đội trưởng trẻ tuổi đã anh dũng hy sinh.
Ông ngã xuống khi mới 28 tuổi, giữa lúc cuộc kháng chiến còn nhiều gian khổ, nhưng tinh thần quả cảm của ông đã tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội hoàn thành trận đánh.
Sự hy sinh của Trương Văn Ly là mất mát lớn đối với đơn vị và quê hương Quảng Bình. Nhưng hình ảnh người Đại đội trưởng kiên cường nơi trận địa Cầu Cháy đã trở thành biểu tượng đẹp của lớp thanh niên Việt Nam thời kháng chiến – những con người sẵn sàng lấy tuổi xuân và máu xương đổi lấy độc lập cho dân tộc.
Tên tuổi của liệt sĩ Trương Văn Ly mãi được nhắc nhớ cùng những chiến sĩ Đại đoàn 305 anh hùng, những người đã viết nên trang sử oanh liệt bằng chính cuộc đời mình.



