NGƯỜI ĐÀN ÔNG GIỮ LỬA Ở ĐỊA ĐẠO CỦ CHI
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, giữa vùng đất Củ Chi thường xuyên bị bom đạn cày xới, có một hệ thống đường hầm nằm sâu dưới lòng đất. Đó là Địa đạo Củ Chi – nơi quân và dân địa phương sinh sống, chiến đấu và giữ liên lạc với lực lượng cách mạng.
Một trong những người gắn bó với hệ thống địa đạo từ những ngày đầu là Nguyễn Văn Quý, một cán bộ hoạt động tại Củ Chi.
Ban ngày, trên mặt đất là những cánh đồng tưởng như bình thường. Nhưng bên dưới là một thế giới khác. Những đường hầm nối với nhau thành nhiều tầng, có nơi là phòng họp, nơi nghỉ của thương binh, nơi cất giấu lương thực và vũ khí.
Quân Mỹ nhiều lần dùng bom, pháo và các cuộc hành quân lớn để tìm cách phá hủy hệ thống địa đạo. Nhưng cứ sau một đợt càn quét, người dân lại tìm cách sửa chữa những đoạn hầm bị sập.
Có khi cả gia đình cùng xuống địa đạo.
Có khi một người mẹ vừa chăm con vừa chuẩn bị cơm cho những người đang chiến đấu.
Có khi những người du kích chỉ có vài khẩu súng nhưng vẫn tìm cách xuất hiện bất ngờ rồi biến mất vào lòng đất.
Nguyễn Văn Quý từng kể rằng điều khó khăn nhất không phải chỉ là sống dưới lòng đất, mà là giữ cho cả hệ thống không bị phát hiện. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả một khu vực bị địch đánh phá.
Nhưng địa đạo vẫn tồn tại.
Năm này qua năm khác, những con người ấy tiếp tục bám trụ dưới lòng đất, biến hệ thống đường hầm thành một căn cứ chiến đấu ngay giữa vùng bị quân Mỹ kiểm soát.
Đến năm 1975, chiến tranh kết thúc.
Những người từng sống dưới lòng đất bước lên mặt đất trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác. Củ Chi không còn là vùng chiến trường ác liệt. Những đường hầm năm xưa dần trở thành di tích lịch sử.
Ngày nay, hàng triệu người đến thăm Địa đạo Củ Chi mỗi năm. Du khách có thể bước xuống những căn hầm nhỏ, nhìn những căn phòng từng được sử dụng làm nơi ở, bệnh xá, bếp và phòng họp.
Nhưng khi bước ra khỏi lòng đất và nhìn bầu trời rộng phía trên, có lẽ điều dễ khiến người ta xúc động nhất là nghĩ về những con người từng sống dưới đó.
Họ đã chiến đấu trong bóng tối để những thế hệ sau được sống dưới ánh sáng.
