Người đặt nền móng cho nghệ thuật tác chiến đặc công Việt Nam

Nguyễn Tư Cường, còn được đồng đội gọi thân mật là Nguyễn Cụ hay Tư Cường, sinh năm 1927 tại Ninh Đa, Ninh Hòa, Khánh Hòa. Tháng 10/1945, ông nhập ngũ và được kết nạp Đảng năm 1946. Từ một chiến sĩ, ông từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu, đảm nhiệm các cương vị từ trung đội trưởng đến cán bộ tiểu đoàn.

Những năm tháng đầu kháng chiến là quãng thời gian tôi luyện bản lĩnh của người chiến sĩ trẻ. Năm 1945, ông tham gia 7 trận đánh. Có lần bị lạc giữa rừng, phải nhịn đói 10 ngày, tìm lá cây và củ rừng để ăn nhưng vẫn quyết tâm tìm đường trở về đơn vị. Gian khổ không làm ông chùn bước mà càng hun đúc ý chí chiến đấu và tinh thần trách nhiệm.

Năm 1947, trong trận phục kích tại đèo Phượng Hoàng trên đường 21, Nguyễn Tư Cường chỉ huy một trung đội bộ đội địa phương phối hợp với bộ đội chủ lực. Ông tổ chức cơ động, đánh địch từ nhiều hướng, giữ vững trận địa và bảo vệ an toàn cho cán bộ rút lui. Trong một tình huống khác, khi một đại đội địch bất ngờ bao vây nơi đơn vị đang bảo vệ cán bộ huyện, xã, ông đã trực tiếp chỉ huy trung đội đánh lui quân địch, bảo vệ lực lượng an toàn.

Đến trận Vạn Khê năm 1952, biết địch chuẩn bị đi càn trong khi cơ sở cách mạng chưa kịp chuẩn bị, Nguyễn Tư Cường đã bí mật đưa trung đội vượt qua nhiều vòng kiểm soát, bố trí trận địa ngay gần cửa đồn. Khi quân địch vừa ra khỏi đồn, bộ đội bất ngờ nổ súng tiến công, khiến địch tổn thất nặng và phải rút trở lại cố thủ. Năm 1953, tại trận Đại Mỹ, ông trực tiếp bò vào sát đồn địch để nghiên cứu cách bố phòng, sau đó chỉ huy đơn vị tiến công nhanh, đánh trúng các mục tiêu quan trọng, tiêu diệt hai trung đội địch rồi rút lui an toàn.

Trong kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Tư Cường đã tham gia và chỉ huy 101 trận đánh, góp phần tiêu diệt 605 tên địch, trong đó cá nhân ông diệt 294 tên. Dù 7 lần bị thương, ông vẫn kiên quyết bám trụ, tiếp tục chỉ huy chiến đấu. Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là Tiểu đoàn phó đặc công thuộc Tiểu đoàn 323, Đại đoàn 324. Năm 1956, ông được phong tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Sau năm 1954, Nguyễn Tư Cường tiếp tục gắn bó với lực lượng đặc công. Ông từng giữ nhiều cương vị quan trọng, trong đó có Phó Tư lệnh Đặc công Miền; Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Binh chủng Đặc công; Trưởng Đoàn Chuyên gia Quân sự Đặc công Việt Nam tại Cuba. Tháng 9/1985, ông được phong quân hàm Thiếu tướng, giữ cương vị Tư lệnh Binh chủng Đặc công. Năm 1992, ông nghỉ hưu và qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2003.

Cuộc đời Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Tư Cường là một hành trình từ người chiến sĩ trực tiếp chiến đấu trở thành cán bộ chỉ huy cao cấp của lực lượng đặc công. Bằng lòng dũng cảm, sự mưu trí, khả năng tổ chức chiến đấu và ý chí vượt qua thương tích, ông đã góp phần xây dựng và phát triển nghệ thuật tác chiến đặc công Việt Nam, để lại tấm gương sáng về bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần quyết chiến, quyết thắng cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ noi theo.