Người được giao vào Nam thống nhất những đội quân rời rạc

Nguyễn Bình sinh năm 1908 tại Hưng Yên. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông đã có nhiều năm tham gia các phong trào yêu nước, từng bị tù đày và trải qua nhiều hoạt động bí mật. Sau khi Nhật đầu hàng, Nguyễn Bình chỉ huy lực lượng vũ trang ở vùng Đông Bắc.

Tháng 9/1945, Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trong tình trạng các lực lượng vũ trang còn phân tán, nhiều nhóm hoạt động độc lập. Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định cử Nguyễn Bình vào Nam.

Đây là một nhiệm vụ không đơn giản. Người chỉ huy không chỉ phải đối đầu với quân Pháp mà còn phải tập hợp những lực lượng có xuất thân, tính cách và cách tổ chức rất khác nhau. Nguyễn Bình gặp từng đơn vị, từng thủ lĩnh, vận động họ cùng đứng trong một hệ thống chỉ huy chung.

Dần dần, các lực lượng vũ trang ở Nam Bộ được củng cố và thống nhất hơn. Nguyễn Bình trở thành Tư lệnh Nam Bộ, trực tiếp chỉ đạo cuộc kháng chiến tại nhiều địa bàn.

Năm 1948, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong quân hàm Trung tướng, là người đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam nhận cấp hàm này.

Tháng 9/1951, khi đang trên đường từ Nam Bộ ra Bắc nhận nhiệm vụ mới, Nguyễn Bình hy sinh tại Campuchia. Gần nửa thế kỷ sau, năm 2000, hài cốt ông được đưa về nước và an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh.

Cuộc đời Nguyễn Bình đặc biệt ở chỗ ông được giao một nhiệm vụ mà khi ấy rất ít người có thể đảm nhận: đi vào một chiến trường xa, không có sẵn bộ máy thống nhất và biến nhiều lực lượng khác nhau thành một sức mạnh chung.