NGƯỜI GIỮ CON ĐƯỜNG CŨ (1)

Ông Tư năm nay đã ngoài bảy mươi. Mái tóc bạc trắng, lưng hơi còng, nhưng đôi mắt vẫn sáng như ngày còn trẻ. Ít ai trong xóm biết rằng, người đàn ông hiền lành thường ngồi trước hiên nhà ấy từng là một thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn năm nào.

Chiều nào cũng vậy, ông lại mang chiếc ghế gỗ ra ngồi nhìn con đường bê tông trước nhà. Con đường phẳng lì, xe cộ qua lại êm ả. Không còn ổ bom, không còn khói lửa. Nhưng với ông, con đường ấy luôn chồng lên một con đường khác – con đường đất đỏ năm xưa.

Ngày ấy, ông mới mười tám.

Ông cùng đồng đội ngày đêm san lấp hố bom, mở đường cho xe ra tiền tuyến. Bom rơi thì tránh, bom ngớt lại lao ra làm tiếp. Có những đêm, đất còn nóng, tay còn run, nhưng không ai dừng lại.

“Đường còn tắc là xe chưa đi được” – câu nói ấy theo ông suốt những năm tháng tuổi trẻ.

Ông nhớ nhất là một đêm mưa. Đất nhão ra, hố bom sâu hoắm. Đơn vị ông phải lấp gấp để kịp giờ xe chạy. Trong ánh pháo sáng chập chờn, từng người chuyền đất, chuyền đá. Bùn lấm kín người.

Bất chợt, một tiếng nổ vang lên. Mặt đất rung chuyển.

Khi tỉnh lại, ông thấy mình nằm bên mép đường. Tai ù đi, mắt hoa lên. Xung quanh im lặng đến đáng sợ.

Nhiều đồng đội của ông… đã không đứng dậy nữa.

Ông không khóc. Ông chỉ lặng lẽ cầm xẻng, tiếp tục lấp nốt đoạn đường còn dang dở.

Đêm đó, xe vẫn đi qua.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc. Ông trở về, mang theo một vết sẹo dài trên vai và rất nhiều ký ức không thể gọi tên. Ông không kể nhiều. Chỉ đôi khi, trong những đêm mất ngủ, ông lại nhớ về tiếng xẻng, tiếng bom… và cả những gương mặt đã mãi ở lại.

Có lần, đứa cháu nội hỏi:

— “Ông ơi, sao ông cứ thích ngồi nhìn đường vậy?”

Ông cười hiền:

— “Vì ngày xưa, để có con đường này… nhiều người đã không về.”

Đứa bé không hiểu hết.

Nhưng nó thấy, trong mắt ông, có một điều gì đó rất sâu… như một ngọn lửa nhỏ vẫn âm ỉ cháy qua bao năm tháng.

Con đường trước nhà vẫn đông xe qua lại.

Còn ông, vẫn ngồi đó. Lặng lẽ. Như một người giữ ký ức… cho cả một thời không thể nào quên.