Người Giữ Đường Trong Lặng Thầm

Năm 1958, Nguyễn Văn Ngữ—chàng trai hai mươi tuổi quê xã Hà Bắc, thành phố Hải Phòng—lên đường nhập ngũ. Đó là những năm đất nước còn chia cắt, hòa bình chưa trọn vẹn, và những người lính như anh vẫn tiếp tục sẵn sàng cho mọi thử thách phía trước. Ngữ lớn lên trong một gia đình nông dân, quen với những buổi sớm ra đồng và những chiều muộn trở về trong ánh hoàng hôn. Anh ít nói, sống nội tâm, nhưng luôn mang trong mình một ý chí bền bỉ. Ngày rời quê, mẹ anh chỉ đưa cho con trai một chiếc nón cũ.
“Đi đâu cũng phải che nắng, che mưa… mà giữ mình,” bà nói. Ngữ nhận chiếc nón, lặng lẽ gật đầu. Anh được phân vào đơn vị công binh—làm nhiệm vụ mở đường, sửa cầu, bảo đảm cho bộ đội hành quân. Công việc nặng nhọc, đòi hỏi sức bền và sự cẩn trọng. Những ngày đầu, anh cùng đồng đội băng qua những con đường đất gập ghềnh, san lấp hố bom, dựng cầu tạm qua suối. Dưới cái nắng gay gắt hay trong cơn mưa rừng xối xả, họ vẫn miệt mài làm việc. Có lần, sau một trận bom phá hoại, con đường vận chuyển bị chia cắt hoàn toàn. Nếu không khôi phục kịp, việc tiếp tế sẽ bị gián đoạn. Ngữ cùng đơn vị lập tức bắt tay vào sửa chữa. Đất đá còn nóng, cây cối đổ ngổn ngang. Anh cùng đồng đội dùng cuốc, xẻng, thậm chí tay trần để dọn đường. Giữa lúc làm việc, một quả bom chưa nổ được phát hiện ngay sát mép đường. Không ai nói ra, nhưng ai cũng hiểu mức độ nguy hiểm. Ngữ là người tiến lên. Anh quan sát kỹ, rồi chậm rãi xử lý từng bước. Mồ hôi lăn dài trên trán, tay giữ chắc từng thao tác. Xung quanh, đồng đội nín thở dõi theo. Sau những phút căng thẳng, quả bom được xử lý an toàn. Không có tiếng vỗ tay, chỉ có những ánh mắt nhẹ nhõm. Ngữ quay lại, tiếp tục công việc như chưa có gì xảy ra. Đêm đó, con đường được nối lại. Những đoàn xe lại lăn bánh. Ngữ đứng bên đường, đội chiếc nón cũ, nhìn theo những ánh đèn xa dần. Trong lòng anh dâng lên một niềm yên lặng nhưng sâu sắc—niềm vui của người đã góp phần giữ cho con đường không bị đứt đoạn. Những năm tháng sau đó, anh vẫn tiếp tục công việc—lặng lẽ mở đường, sửa cầu, xử lý bom mìn. Không có chiến công vang dội, nhưng mỗi việc anh làm đều góp phần giữ vững thế trận. Trong ba lô của anh, chiếc nón cũ vẫn luôn được giữ gìn. Nó che nắng, che mưa, và cũng như che chở cho anh qua những tháng ngày gian khó. Nguyễn Văn Ngữ không phải là người nổi bật, nhưng anh là một phần không thể thiếu của chiến trường—một người giữ đường trong lặng thầm. Giữa những năm tháng hoa lửa, anh như một con đường—không nói, không kể, nhưng luôn ở đó để người khác đi qua. Và chính những con đường như thế đã nối liền chiến trường với niềm tin—đưa đất nước tiến gần hơn đến ngày hòa bình.