Người lính già và ký ức tháng Tư (1)

Tháng Tư, nắng bắt đầu vàng hơn, gió nhẹ hơn, nhưng trong lòng ông Nguyễn Văn Ba, một cựu chiến binh quê ở Quảng Ngãi, lại dậy lên những ký ức không bao giờ phai nhạt về một thời khói lửa.

Ông Ba năm nay đã ngoài bảy mươi. Mái tóc bạc trắng, làn da sạm nắng, đôi mắt sâu thẳm như chứa đựng cả một trời kỷ niệm. Ít ai biết rằng, đằng sau dáng vẻ hiền từ ấy là cả một tuổi trẻ đã đi qua chiến tranh khốc liệt.

Năm 1968, khi vừa tròn hai mươi tuổi, ông Ba tình nguyện lên đường nhập ngũ. Ngày rời quê, mẹ ông gói cho con trai nắm cơm với ít muối mè, tay run run dặn dò:
“Đi mạnh giỏi nghe con… ráng sống mà trở về.”

Cha ông không nói gì, chỉ lặng lẽ nhìn theo bóng con khuất dần nơi đầu làng. Ánh mắt ấy, ông Ba nhớ suốt đời.

Chiến trường Quảng Ngãi những năm ấy vô cùng ác liệt. Bom đạn dội xuống ngày đêm, làng mạc tan hoang, rừng núi nhuốm màu khói lửa. Ông Ba cùng đồng đội hành quân xuyên rừng, ăn ngủ vội vàng, nhiều khi phải nhịn đói, uống nước suối cầm hơi.

Trong ký ức của ông, người khiến ông day dứt nhất là đồng đội Trần Văn Tư – người bạn thân cùng quê. Hai người từng hứa với nhau:
“Hòa bình, tụi mình về cùng cưới vợ, dựng nhà gần nhau.”

Nhưng chiến tranh không cho họ giữ trọn lời hứa.

Một buổi chiều năm 1972, trong một trận càn ác liệt, đơn vị của ông Ba bị phục kích. Đạn bay xé gió, bom nổ chấn động cả khu rừng. Trong lúc hỗn loạn, ông Ba bị thương, không kịp phản ứng. Chính lúc đó, anh Tư lao tới, đẩy ông ra và che chắn bằng thân mình.

Phát đạn định mệnh ấy đã cướp đi mạng sống của anh.

Trong hơi thở yếu dần, anh Tư nắm chặt tay ông Ba, nói đứt quãng:
“Ba… nếu sống… về thăm má tao… nói tao… không về được…”

Ông Ba nghẹn lại. Ông không thể khóc giữa chiến trường, chỉ biết siết chặt tay bạn, như muốn giữ lại chút hơi ấm cuối cùng.

Ngày đất nước giải phóng, ông Ba trở về quê hương. Nhưng niềm vui đoàn tụ không thể xóa đi nỗi mất mát trong tim. Ông đã giữ lời hứa năm xưa – tìm về nhà anh Tư, nhận mẹ của bạn làm mẹ nuôi.

Người mẹ già khi thấy ông Ba đã òa khóc:
“Con Tư đâu rồi con?”

Ông Ba không trả lời được, chỉ cúi đầu, nước mắt rơi.

Từ đó, ông thường xuyên qua lại chăm sóc bà, thay bạn mình làm tròn chữ hiếu. Với ông, đó không chỉ là lời hứa, mà còn là một phần máu thịt của quá khứ không thể tách rời.

Giờ đây, mỗi chiều tháng Tư, ông Ba lại ngồi trước hiên nhà, nhìn lũ trẻ con vui đùa. Tiếng cười hồn nhiên ấy khiến ông vừa vui, vừa nghẹn.

Ông khẽ nói, giọng trầm lại:
“Chiến tranh qua rồi… nhưng ký ức thì còn mãi. Những người nằm lại… mới là người không bao giờ được thấy hòa bình.”

Rồi ông im lặng, ánh mắt xa xăm hướng về phía chân trời – nơi có những người đồng đội năm xưa vẫn còn nằm lại giữa đất mẹ.