NGƯỜI MẸ BÊN SUỐI ÔNG HÙNG

Những năm kháng chiến chống Pháp rồi đến chống Mỹ, vùng Suối Ông Hùng không chỉ là nơi diễn ra những trận đánh, mà còn là nơi lặng lẽ nuôi dưỡng cả một phong trào.

Ở đó, có những con người không cầm súng.

Nhưng lại giữ cho cách mạng tồn tại.

Bà Tám – người dân sống ven Suối Ông Hùng – là một người như vậy.

Nhà bà nhỏ, nằm nép dưới những tán rừng. Cuộc sống của bà không có gì đặc biệt. Ban ngày đi rẫy, chiều về lo cơm nước, tối đến nghỉ ngơi như bao người khác.

Nhưng chỉ có một điều khác.

Nhà bà… không bao giờ chỉ có một mình bà.

Có những đêm, khi trời vừa tối, có người gõ cửa rất khẽ. Bà không hỏi nhiều. Chỉ mở cửa, dọn chỗ, rồi đi nấu cơm.

Những người khách ấy có khi ở một đêm. Có khi ở vài ngày. Có khi chỉ ghé qua để lấy tài liệu, nhận tin rồi đi ngay trong đêm.

Bà không biết hết họ là ai.

Cũng không hỏi.

Bà chỉ biết họ là “người của mình”.

Có lần, địch càn vào khu vực. Tiếng chó sủa, tiếng giày đinh dẫm lên đất, tiếng gọi nhau giữa rừng khiến cả vùng căng như dây đàn.

Hôm đó, trong nhà bà có hai cán bộ.

Không có thời gian để chạy xa.

Bà dẫn họ ra phía sau nhà, men theo lối nhỏ xuống suối. Nước không sâu, nhưng có những bụi cây rậm rạp đủ để che chắn.

“Xuống đó, đừng lên,” bà nói nhỏ.

Hai người lội xuống, nấp mình dưới tán lá.

Bà quay về nhà.

Một lúc sau, lính ập tới. Chúng lục soát, hỏi dồn. Bà vẫn bình tĩnh trả lời, như không có chuyện gì xảy ra.

Chúng không tìm được gì.

Rồi bỏ đi.

Đêm đó, khi mọi thứ yên tĩnh trở lại, bà mang cơm ra suối. Không gọi lớn, chỉ đặt xuống một chỗ quen, rồi quay về.

Sáng hôm sau, chỗ cơm trống.

Bà biết họ đã an toàn.

Những việc như vậy không chỉ xảy ra một lần.

Nhiều lần.

Nhiều năm.

Có lúc thiếu gạo, bà vẫn dành phần cho cán bộ. Có lúc nguy hiểm cận kề, bà vẫn giữ bí mật.

Không ai ghi tên bà trong báo cáo.

Không có huân chương.

Không có danh hiệu.

Nhưng nếu không có những người như bà, sẽ không có nơi trú ẩn, không có nơi nuôi dưỡng lực lượng, không có hậu phương ngay trong lòng căn cứ.

Khi năm 1975 đến, chiến tranh kết thúc, những người từng đi qua căn nhà ấy có người còn sống, có người đã hy sinh.

Nhưng mỗi lần nhắc lại, họ đều nhớ một nơi.

Một căn nhà nhỏ bên suối.

Và một người mẹ… luôn mở cửa khi có người cần.