Người mẹ đào hầm bên dòng sông Thu Bồn

Mẹ Thứ không cầm súng, nhưng đôi bàn tay mẹ chai sần vì hàng nghìn nhát cuốc đào hầm. Dưới nền nhà gianh vách đất ở Điện Bàn (Quảng Nam), có những "khoảng trống" kỳ diệu đã cứu sống biết bao cán bộ nằm vùng. Đêm đêm, khi tiếng đại bác từ đồn địch dội về, mẹ lại ra sân vờ như đi đổ rác, thực chất là để nghe ngóng tình hình cho các anh dưới hầm.

Có lần, lính đi càn vào tận sân nhà. Chúng xăm xoi, dùng lưỡi lê đâm xuống đất để tìm hầm bí mật. Mẹ Thứ thản nhiên ngồi nhai trầu, tay vẫn nhịp nhàng sàng gạo. Một tên lính dí súng vào thái dương mẹ hỏi: "Việt Cộng ở đâu?". Mẹ nhìn thẳng vào mắt nó, bình thản đáp: "Chỉ có bà già này với mấy thúng gạo thôi, ông muốn lấy thì lấy".

Sự bình tĩnh đến lạ lùng của mẹ đã khiến chúng rút lui. Dưới chân mẹ, chỉ cách lớp đất mỏng chưa đầy một gang tay, ba chiến sĩ đang nín thở, tay lăm lăm lựu đạn sẵn sàng cảm tử để bảo vệ mẹ. Sau chiến tranh, mẹ Thứ trở thành biểu tượng của sự hy sinh vô bờ bến khi có 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại hy sinh. Mẹ là người mẹ của cả dân tộc, người đã "đẻ" ra những anh hùng từ lòng đất.