NGƯỜI MẸ Ở LÁI THIÊU (1)

NGƯỜI MẸ Ở LÁI THIÊU

Nhân vật: Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Tự (1902 – 1982)
Quê quán: Thị trấn Lái Thiêu, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương

Sinh ra trong một gia đình đông anh em tại vùng đất Lái Thiêu giàu truyền thống yêu nước, cuộc đời Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Tự gắn liền với những năm tháng đấu tranh gian khổ của dân tộc. Năm 20 tuổi, mẹ lập gia đình với ông Phan Văn Tại – người sớm giác ngộ cách mạng nhờ sự dìu dắt của nhà sư trụ trì chùa Thới Thanh (nay là chùa Phước Long), nơi từng là địa điểm hội họp bí mật của các chiến sĩ cộng sản.

Đầu năm 1945, ông Phan Văn Tại được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng Tám cùng năm, ông tham gia cướp chính quyền tại Tân Thới rồi gia nhập đội vũ trang địa phương chiến đấu giữ quê hương. Từ đó, mái nhà nhỏ của mẹ trở thành hậu phương vững chắc cho chồng con yên tâm hoạt động.

Người con trai lớn – Phan Văn Niên – tham gia bộ đội thuộc Chi đội 1, Đại đội 1 tỉnh Thủ Dầu Một. Năm 1948, trong trận đánh Pháp tại sân bay Lái Thiêu, anh anh dũng hy sinh. Tin dữ ập đến khiến người mẹ như xọp đi sau cơn bệnh nặng. Nhưng nỗi đau ấy chưa phải là tận cùng.

Năm 1952, tên Ba Tộ – kẻ khét tiếng tàn ác ở Lái Thiêu – phát hiện hoạt động của ông Phan Văn Tại. Hắn bắt và sát hại ông một cách dã man. Nhận tin chồng chết bởi chính người bà con ruột thịt, mẹ vừa đau vừa hận. Không dừng lại, địch còn bắt giam mẹ tại nhà lao Thủ Đức nhằm khai thác tin tức về đồng đội và các con. Dù bị tra khảo, mẹ vẫn một mực giữ vững khí tiết, không khai báo nửa lời. Không thu được gì, chúng buộc phải thả mẹ, nhưng tiếp tục trục xuất mẹ khỏi quê hương.

Rời Lái Thiêu, mẹ lên Sài Gòn mưu sinh bằng nghề buôn bán nhỏ, vừa nuôi con vừa làm cơ sở cho cách mạng. Giữa chốn thị thành xa lạ, lòng mẹ lúc nào cũng hướng về quê nhà và các con.

Năm 1954, trong trận chống càn tại sở Bata, người con trai Phan Văn Khanh của mẹ hy sinh. Lần thứ ba nhận tin sét đánh, mẹ đau đớn đến nghẹn lời.

Sau Hiệp định đình chiến Chính Phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký với Chính phủ Pháp (20/7/1954), mẹ trở về Lái Thiêu. Con trai Phan Anh Na tham gia kháng chiến và tập kết ra Bắc. Người con khác là Phan Văn Sang tiếp tục hoạt động ở Sóc Trăng, rồi Sài Gòn. Gia đình ly tán, mỗi người một nơi. Từ ngày chồng và hai con ngã xuống, mẹ lặng lẽ sống một mình, chịu đựng nỗi cô quạnh suốt những năm dài chiến tranh.

Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, mẹ trở về Lái Thiêu sống cùng con trai. Cuộc đời mẹ trải qua hơn ba thập kỷ bom đạn, mất mát nhưng chưa từng lay chuyển niềm tin vào con đường cách mạng.

Ghi nhận sự hy sinh to lớn của gia đình, năm 1994, Nhà nước phong tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”.

Cuộc đời Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Tự là minh chứng cho đức hy sinh bền bỉ, thầm lặng của người phụ nữ Nam Bộ trong những năm tháng gian khổ nhất của dân tộc. Dù phải chịu cảnh chồng mất, con hy sinh, tù đày và lưu lạc, mẹ vẫn giữ trọn khí tiết, giữ lửa cách mạng trong tim. Tấm gương của mẹ mãi là niềm tự hào của quê hương Lái Thiêu anh hùng, là nguồn động lực để các thế hệ hôm nay tiếp bước xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với sự hy sinh của cha anh.