người năm ấy

Năm ấy, ngôi làng nhỏ nằm ven dòng sông Lam chìm trong khói lửa chiến tranh. Những cánh đồng xanh ngày nào giờ loang lổ hố bom. Trên con đường đất đỏ dẫn vào làng, những bước chân thanh niên nối nhau lên đường nhập ngũ.

Trong số đó có Thành – chàng trai vừa tròn hai mươi tuổi. Thành cao gầy, da ngăm vì nắng, đôi mắt sáng và luôn mang theo nụ cười. Trước ngày lên đường, cậu đứng dưới gốc phượng đầu làng gặp Lan.

Lan là cô giáo trẻ của trường làng. Mái tóc dài buộc gọn sau lưng, đôi mắt buồn mà sâu thẳm. Cả hai lớn lên cùng nhau từ thuở chăn trâu cắt cỏ, nhưng chưa một lần nói thành lời điều giữ kín trong tim.

Chiều hôm ấy, hoa phượng đỏ rơi đầy mặt đất.

Lan hỏi nhỏ:

– Bao giờ anh về?

Thành nhìn xa xăm:

– Hòa bình... chắc anh sẽ về.

Lan cúi đầu, đưa cho Thành một cuốn sổ nhỏ:

– Em không biết viết gì cả... Anh giữ lấy.

Thành cười:

– Đợi anh về rồi viết tiếp.

Tiếng loa gọi thanh niên tập trung vang lên giữa làng. Thành bước đi rồi quay đầu lại. Lan vẫn đứng đó, dưới tán phượng đỏ rực như ngọn lửa cháy giữa mùa hè.

Đó là lần cuối họ gặp nhau.

Chiến trường ác liệt hơn Thành tưởng.

Đêm Trường Sơn mưa trắng rừng. Những đoàn quân đi trong tiếng bom rít, trong mùi đất, mùi thuốc súng và cả mùi lá rừng dập nát dưới chân.

Có lần đơn vị bị đánh bất ngờ. Đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh. Thành và những người còn lại phải băng rừng suốt ba ngày.

Đêm ấy, giữa ánh đèn dầu yếu ớt trong hầm trú, Thành mở cuốn sổ Lan đưa.

Trang đầu tiên chỉ có vài dòng chữ:

"Nếu có lúc mệt quá, hãy nhớ ở quê vẫn có người đợi anh."

Thành ngồi rất lâu.

Ngoài kia bom vẫn nổ.

Nhưng lần đầu tiên giữa chiến tranh khốc liệt, cậu thấy lòng mình dịu lại.

Những ngày sau đó, cuốn sổ trở thành thứ Thành luôn mang theo. Cậu viết vào đó những câu chuyện ở chiến trường: về đồng đội, về những đêm hành quân, về nỗi nhớ quê.

Có trang chỉ ghi đúng một dòng:

"Hôm nay hoa rừng đỏ quá. Tự nhiên nhớ hoa phượng."

Mùa hè năm ấy, đơn vị Thành nhận nhiệm vụ giữ một cao điểm.

Trận chiến kéo dài suốt hai ngày.

Bom dội xuống như xé nát núi rừng.

Khói bụi mù trời.

Giữa lúc ác liệt nhất, Thành lao lên kéo một đồng đội bị thương ra khỏi trận địa.

Một tiếng nổ lớn vang lên.

Đất đá tung mù.

Đồng đội được cứu.

Còn Thành nằm lại giữa sườn đồi tuổi hai mươi.

Trong ba lô của cậu, người ta tìm thấy cuốn sổ nhỏ đã sờn góc.

Trang cuối cùng viết vội:

"Lan à, nếu anh không về được, đừng buồn. Thanh xuân của anh nằm ở nơi này. Nhưng anh tin một ngày đất nước sẽ yên bình."