Người Nghe Nhịp Đập Của Thần Chết

Những năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) không một ngày ngơi tiếng bom. Mặt đất bị cày đi xới lại, chuyển thành một màu đỏ quạch và khét lẹt mùi lưu huỳnh. Giữa "túi bom" ngạt thở ấy, Đại đội 2 Công binh do Uông Xuân Lý làm tiểu đội trưởng nhận nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm: Rà phá tất cả các loại bom nổ chậm, bom từ trường để giải phóng mặt đường cho xe ta ra tiền tuyến. Trong đơn vị, Uông Xuân Lý nổi tiếng là người có một khả năng kỳ lạ — anh có thể nhìn sắc đất, ngửi mùi khói mà biết chính xác quả bom đang nằm ở độ sâu bao nhiêu và thuộc loại nào.

Một chiều tháng 8, sau một đợt oanh tạc dữ dội của máy bay B-52, mặt đường 15A bị sập tiệm hoàn toàn. Đáng sợ hơn, đài quan sát báo tin có một quả bom khổng lồ nặng gần một tấn rơi xuống ngay giữa tim đường nhưng không nổ, nó đã lao sâu vào lòng đất tạo thành một cái hố sâu hoắm.

"Đêm nay có đoàn xe chở xích xe tăng và đạn pháo đi qua. Nếu không giải tỏa quả bom này, toàn bộ kế hoạch hành quân của mặt trận sẽ bị hoãn!" — Mệnh lệnh từ ban chỉ huy truyền xuống ban công binh ngắn gọn và khẩn cấp.

Uông Xuân Lý tình nguyện nhận nhiệm vụ. Anh bước ra trận địa chỉ với một chiếc xẻng nhỏ, một chiếc kìm cắt dây và một trái tim can trường. Trận địa lúc bấy giờ im ắng một cách đáng sợ, chỉ có tiếng gió Lào thổi rát mặt. Anh bò sát mặt đất, đến bên miệng hố bom.

Càng xuống sâu, không khí càng thiếu oxy và nồng nặc mùi thuốc súng. Đến độ sâu hơn 3 mét, lưỡi xẻng của anh chạm vào một khối thép lạnh ngắt. Quả bom tạ hiện ra, to lớn và xám xịt như một con quái vật đang ngủ say. Nhưng điều làm anh lạnh sống lưng là tiếng "tích tắc... tích tắc..." rất nhỏ nhưng đều đặn phát ra từ bên trong thân bom.

"Bom hẹn giờ loại mới, ngòi nổ đồng hồ!" — Lý thầm nghĩ. Loại bom này cực kỳ nguy hiểm vì bộ đếm thời gian có thể kích nổ bất cứ giây nào, không ai biết trước được chiếc kim đồng hồ định mệnh đang dừng ở con số mấy.

Ở trên miệng hố, đồng đội nín thở dõi theo từng cử động của anh. Uông Xuân Lý bình tĩnh áp tai vào lớp vỏ thép lạnh lẽo của quả bom. Anh nín thở, tập trung toàn bộ thính giác để phân tích nhịp đập của bộ đếm. Tay anh cầm chiếc kìm, khéo léo gạt bỏ lớp đất bám xung quanh kíp nổ. Mồ hôi trộn lẫn bụi đất chảy dài xuống mắt, cay xè, nhưng anh không dám chớp mắt. Một cái run tay bằng một phần mươi milimet lúc này sẽ biến cả cái hố này thành nấm mồ chôn sống anh.

Anh nhìn thấy chiếc ngòi nổ. Đó là một hệ thống dây điện phức tạp nối liền với bộ phận kích nổ tự động. Có ba sợi dây: đỏ, xanh và vàng.

Tiếng "tích tắc" đột nhiên nhanh hơn. Bộ đếm thời gian đang đi vào những giây cuối cùng!

Thời gian tính bằng tích tắc. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, bằng kinh nghiệm xương máu của hàng trăm lần tháo bom và một trực giác nhạy bén, Uông Xuân Lý đưa lưỡi kìm vào sợi dây màu xanh. Anh cắn chặt răng, tinh thần tập trung cao độ, rồi siết mạnh kìm.

Phựt!

Tiếng "tích tắc" đột ngột im bặt. Không gian trở lại vẻ tĩnh lặng nguyên thủy của nó. Quả bom đã bị vô hiệu hóa hoàn toàn.

Uông Xuân Lý thở phào một hơi dài, chống tay vào thành hố bom, toàn thân anh ướt đẫm mồ hôi như vừa từ dưới nước leo lên. Anh ngước mặt lên miệng hố, nở một nụ cười rạng rỡ và giơ ngón tay cái ra hiệu thắng lợi. Ở phía trên, đồng đội òa khóc vì sung sướng, lao xuống hầm ôm chặt lấy người anh hùng của mình.

Đúng 8 giờ tối, con đường qua Ngã ba Đồng Lộc thông suốt. Đoàn xe tải của ta lừng lững tiến qua vị trí quả bom vừa được tháo dỡ, hướng về miền Nam ruột thịt.

Uông Xuân Lý đã bước qua thời hoa lửa với tổng cộng hơn 1.000 quả bom các loại được anh tự tay rà phá thành công, giữ an toàn cho hàng vạn chuyến xe ra tiền tuyến. Anh đã dùng trí tuệ, sự điềm tĩnh và lòng dũng cảm vô song để đánh bại thần chết dưới lòng đất, viết nên một huyền thoại thầm lặng nhưng chói lọi của lực lượng Công binh Việt Nam.