Người thầy giữa chiến hào

Những năm chiến tranh ác liệt, làng quê nhỏ thuộc tỉnh Hà Tĩnh thường xuyên bị máy bay địch đánh phá.

Tiếng còi báo động vang lên nhiều lần trong ngày.

Trường học không thể tổ chức dạy học như bình thường.

Nhiều lớp học phải sơ tán vào rừng hoặc xuống các hầm trú ẩn.

Ông Phan Văn Đức khi ấy là một giáo viên tiểu học trẻ.

Dù hoàn cảnh khó khăn, ông vẫn quyết tâm duy trì việc dạy học cho học sinh.

Trường học của ông khi ấy không còn là ngôi nhà mái ngói quen thuộc.

Thay vào đó là những căn hầm đất được đào sâu dưới lòng đất.

Mỗi khi đến giờ học, học sinh mang theo sách vở, lặng lẽ xuống hầm.

Ánh sáng trong hầm rất yếu.

Chỉ có một chiếc đèn dầu nhỏ đặt trên chiếc bàn gỗ cũ.

Khói đèn làm không khí trong hầm trở nên ngột ngạt.

Nhưng không ai than phiền.

Một buổi sáng, khi lớp học vừa bắt đầu, tiếng máy bay địch vang lên trên bầu trời.

Âm thanh ấy khiến nhiều học sinh hoảng sợ.

Một vài em nhỏ run lên.

Có em nắm chặt tay bạn bên cạnh.

Ông Đức vẫn đứng trước bảng.

Giọng nói của ông bình tĩnh:

"Các em đừng sợ. Chúng ta cứ tiếp tục học."

Ông cầm viên phấn nhỏ.

Viết từng con chữ lên tấm bảng đen.

Từng nét chữ hiện ra rõ ràng dưới ánh đèn dầu.

Ngoài kia, tiếng bom nổ vang dội.

Đất đá rung chuyển.

Bụi đất rơi xuống từ mái hầm.

Một vài em cúi đầu che tai.

Nhưng ông Đức vẫn tiếp tục giảng bài.

Giọng nói đều đặn, chậm rãi.

Ông kể cho học sinh nghe về những con chữ.

Về cách đọc, cách viết.

Về những bài toán đơn giản.

Dần dần, các em nhỏ cũng bình tĩnh lại.

Ánh mắt chăm chú nhìn lên bảng.

Trong khoảnh khắc ấy, tiếng bom dường như xa dần.

Sau buổi học hôm đó, một học sinh nhỏ tiến lại gần thầy.

Em hỏi:

"Thưa thầy, sao bom nổ mà thầy vẫn dạy được ạ?"

Ông Đức mỉm cười:

"Vì nếu các em không học, thì sau này ai sẽ xây dựng lại quê hương?"

Câu nói ấy khiến nhiều học sinh nhớ mãi.

Những ngày sau đó, dù chiến tranh còn kéo dài, lớp học trong hầm vẫn tiếp tục.

Có những hôm mưa lớn, nước chảy vào hầm.

Có những hôm thiếu giấy, thiếu phấn.

Nhưng thầy và trò vẫn kiên trì.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, nhiều học sinh của thầy Đức đã trưởng thành.

Có người trở thành kỹ sư.

Có người trở thành bác sĩ.

Có người quay lại làm giáo viên.

Mỗi khi nhắc lại thời gian học trong hầm đất, họ đều nhớ đến hình ảnh người thầy đứng trước bảng giữa tiếng bom đạn.

Ông Đức thường nói:

"Bom đạn có thể phá hủy nhà cửa, nhưng không thể phá hủy tri thức."