Người thương binh quê lúa

Nguyễn Duy Việt sinh năm 1954 tại xã Đông Xá, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Giữa năm 1971, anh tốt nghiệp cấp 3, thi đại học đỗ điểm cao nhưng cũng như bao thanh niên Việt Nam khác lúc đó, thay vì nhận giấy gọi vào đại học, anh lên đường nhập ngũ tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Vào chiến trường Tây Nguyên, Tiểu đội trưởng Nguyễn Duy Việt được bổ sung vào Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320, chiến đấu tại Gia Lai. Liên tục cùng đơn vị chiến đấu, Việt bị thương lần đầu và được đưa về Đội điều trị 17, Mặt trận Tây Nguyên. Vết thương chưa lành, anh xung phong trở lại đơn vị, làm Chính trị viên Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, tiếp tục chiến đấu, lập công xuất sắc. Đặc biệt trong trận đánh tại Cứ điểm 711 Làng Siêu-601 Gia Lai ngày 15, 16-4-1974, đại đội anh cùng các mũi tiến công khác đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 100 tên địch, thu và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, trong đó có khẩu pháo 155mm hiện được lưu giữ và trưng bày tại Nhà truyền thống Sư đoàn 320, Quân đoàn 3. Anh được tặng bằng Dũng sĩ diệt Mỹ, Huân chương Chiến công hạng ba. Ở một trận đánh khác, trong lúc Việt đang chỉ huy bộ đội và gọi hàng địch thì bị một quả đạn M79 nổ bên cạnh hất ngã xuống ngất lịm. Lần này, anh bị ba vết thương khá sâu ở hố xương đòn bên phải, mông trái và cẳng chân trái. Do vết thương thực thể nặng, Nguyễn Duy Việt được chuyển về tuyến sau, tiếp đó ra Bắc điều trị.

Sau ngày miền Nam giải phóng, vết thương cũng dần ổn định, Việt mong muốn được trở lại sư đoàn công tác và phục vụ quân đội lâu dài. Tuy nhiên, do sức khỏe hạn chế, tổ chức đã cho anh được chuyển ngành về làm cán bộ Huyện đoàn Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Trên lĩnh vực công tác mới, vốn cần cù và ham học hỏi, Việt vừa tích cực hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, vừa ôn tập văn hóa và thi đỗ vào Trường Đại học Nông nghiệp I (cơ sở đặt tại Thái Bình). Trong giai đoạn này, anh còn được chọn cử đi Liên Xô (trước đây) học đào tạo cán bộ Đoàn tại Trường đoàn Cô-sô-môn. Về nước, Việt được bầu vào Tỉnh ủy, làm Bí thư Tỉnh đoàn. Trải qua các cương vị công tác, anh đã để lại nhiều dấu ấn ở địa phương. Khi về làm Bí thư Huyện ủy Vũ Thư, chưa đầy hai tháng thì xảy ra cơn bão lớn gây vỡ tuyến đê vùng, làm ngập lụt 4 xã: Hồng Lý, Bách Thuận, Hồng Phong, Vũ Vinh ở ngoài bãi đê chính sông Hồng. Anh trực tiếp xuống các xóm bãi tìm hiểu nguyên nhân để đề ra giải pháp khắc phục. Anh bàn bạc với Thường vụ Huyện ủy và Đảng ủy 4 xã quyết tâm lãnh đạo nhân dân đắp đê, hàn khẩu. Hơn bốn tháng, hàng trăm người dân của 4 xã đổ ra đắp đoạn đê bao bị vỡ, gia cố chân đê và tôn cao. Anh còn chỉ đạo trồng tre ven đê để chắn sóng và làm chậm dòng chảy. Anh đã đề xuất với tỉnh phương án giao đất cho các hộ dân ven đê trồng tre, tự chăm sóc, bảo quản và hướng dẫn cho họ khai thác mà không ảnh hưởng tới chức năng chắn sóng của các bụi tre. Dân được thêm đất rất phấn khởi, vừa trồng tre để bảo vệ đê, vừa trồng xen kẽ hoa màu để cải thiện thu nhập. Đến nay, hệ thống đê bao do dân quản năm ấy vẫn đứng vững trước sóng gió bão lụt.

Khi làm Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình, Nguyễn Duy Việt đã tiếp tục lãnh đạo giải quyết và giữ ổn định tình hình trong tỉnh; tập trung tháo gỡ vướng mắc xây dựng cơ chế khuyến khích thu hút nhân dân, doanh nghiệp, các thành phần kinh tế vào đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp và thương mại dịch vụ; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh hằng năm hơn 10%. Với cách làm việc khoa học, khách quan, dân chủ, tận tình, không gây phiền hà của anh, hiện nay một số người dân, doanh nghiệp vẫn còn nhớ về những kỷ niệm, phong cách làm việc khi tiếp xúc với anh.

Được điều về làm Phó trưởng ban Dân vận Trung ương, anh Việt đã có nhiều chuyến khảo sát tình hình cả nước, nghiên cứu công tác dân vận ở các lĩnh vực mới. Anh được phân công và trực tiếp biên tập đề án cho Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương 7 (khóa XI) họp tháng 5-2013 thảo luận ra Nghị quyết 25 về “Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới”. Anh còn là phó chủ nhiệm và trực tiếp viết, thuyết trình bảo vệ thành công đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước về “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận trong thời kỳ mới”, được Hội đồng khoa học Nhà nước bỏ phiếu đánh giá xuất sắc, nhiều sản phẩm đã được ứng dụng trong thực tiễn...

Khi còn công tác cũng như hiện nay đã nghỉ hưu, về với đời thường, Nguyễn Duy Việt vẫn sống thủy chung, son sắt với đồng chí, đồng đội, nhất là với anh em một thời vào sinh ra tử ở chiến trường. Anh thường xuyên thăm hỏi các thủ trưởng cũ, đồng đội và nhiều bạn chiến đấu có hoàn cảnh khó khăn ốm đau, bệnh tật. Là người trong cuộc chứng kiến suốt thời gian công tác của Nguyễn Duy Việt từ khi nhập ngũ, huấn luyện đi B, cùng chiến hào ở chiến trường Tây Nguyên, chuyển ngành công tác ở tỉnh Thái Bình và chuyển lên công tác ở Trung ương, tôi rất mến phục Nguyễn Duy Việt, một người sống trọn nghĩa, vẹn tình, có tâm, có tầm, có trí tuệ.