Người Truyền Lửa Tuổi Mười Bảy

Sài Gòn những ngày đầu năm 1931 ngột ngạt dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Giữa bầu không khí căng thẳng ấy, một chàng thanh niên dáng người nhỏ nhắn, có đôi mắt sáng ngời và kiên nghị đang rảo bước trên phố. Anh là Trọng — Lý Tự Trọng, người chiến sĩ giao liên mưu trí của Xứ ủy Nam Kỳ. Ở tuổi mười bảy, anh đã mang trong mình bản lĩnh của một người cộng sản kiên cường, dạn dày sương gió.

Chiều ngày 9 tháng 2 năm 1931, một buổi mít tinh chớp nhoáng diễn ra tại sân bóng đá Larba (Sài Gòn) nhân dịp kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Giữa đám đông quần chúng đang sục sôi căm hờn, một chiến sĩ cách mạng bước lên diễn thuyết, kêu gọi nhân dân đứng lên đấu tranh. Tiếng hô vang dậy chưa dứt thì từ phía sau, tên thanh tra mật thám Pháp Le Grand khét tiếng tàn ác cùng đồng bọn lao tới.

Hắn rút súng, định nã đạn vào người diễn thuyết. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, không một chút do dự, Lý Tự Trọng lao lên như một mũi tên. Anh rút khẩu súng ngắn trong mình, bắn gục tên mật thám ngay tại chỗ để bảo vệ đồng đội và che chở cho quần chúng rút lui an toàn. Giữa vòng vây dày đặc của kẻ thù, anh bị chúng bắt giữ.

Những ngày sau đó là chuỗi địa ngục trần gian tại bốt Catinat. Thực dân Pháp dùng đủ mọi cực hình dã man nhất, từ tra điện, đóng đinh vào móng tay đến đánh đập dã man hòng khuất phục người chiến sĩ trẻ. Nhưng cơ thể gầy guộc ấy như được đúc bằng thép non. Anh không nửa lời khuất phục, không hé lộ bất kỳ một bí mật nào của Đảng. Khi đồng chí tìm cách vào thăm và an ủi, anh chỉ mỉm cười nhẹ nhàng: "Người cách mạng phải biết lao động, phải biết đấu tranh và phải biết hy sinh!"

Ngày ra tòa, thực dân Pháp muốn dùng luật pháp để răn đe phong trào yêu nước. Một tên luật sư biện hộ người Pháp, phần vì nể phục, phần vì muốn giảm nhẹ tội để mưu đồ thực dân, đã lên tiếng xin tòa mở lượng khoan hồng vì bị cáo "chưa đến tuổi trưởng thành" và "hành động thiếu suy nghĩ".

Nghe đến đó, Lý Tự Trọng đứng thẳng người, dõng dạc ngắt lời:
— Tôi hành động không phải là không suy nghĩ. Tôi duyệt y hành động của tôi. Tôi hành động có mục đích rõ rệt. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, chứ không thể là con đường nào khác!

Lời tuyên bố đanh thép như tiếng sấm rền giữa pháp đình, biến phiên tòa của thực dân thành nơi luận tội kẻ cướp nước. Những kẻ cầm quyền run sợ trước ánh mắt rực lửa của người thiếu niên mười bảy tuổi.

Biết không thể khuất phục được anh, rạng sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, thực dân Pháp hèn hạ dựng máy chém tại khám lớn Sài Gòn để xử tử anh trong im lặng. Trước giờ phút ly biệt, Lý Tự Trọng từ chối rửa tội. Anh hiên ngang ngẩng cao đầu, bước lên bục đá và cất cao tiếng hát bài Quốc tế ca. Tiếng hát của anh vang vọng qua những bức tường nhà lao lạnh lẽo, đánh thức lòng yêu nước của hàng nghìn tù nhân, làm rung chuyển cả chế độ thực dân thời bấy giờ.

Anh ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng ngọn lửa cách mạng anh thắp lên đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho bao thế hệ thanh niên Việt Nam đứng lên giành lại độc lập cho Tổ quốc.