Nguyễn Bá Khoản - người ghi lại lịch sử bằng ảnh
Thực tế, cái tên Nguyễn Bá Khoản vốn không xa lạ với những khán giả yêu mến lịch sử và nhiếp ảnh Việt Nam. Ông sinh tại thôn Liễu Viên (huyện Thường Tín cũ) của Hà Nội, cha làm nghề thợ mộc, thường xuyên lui tới nhiều nơi trong quá trình kiếm sống. Máu rong ruổi từ cha truyền lại, cộng thêm niềm say mê nghề ảnh, khiến Nguyễn Bá Khoản cầm máy rất sớm. 18 tuổi, ông đã tham gia hoạt động cách mạng trong lĩnh vực báo chí - và chỉ 2 năm sau (1937) đã có những tác phẩm đầu tiên cho ảnh báo chí cách mạng.
Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, Nguyễn Bá Khoản là phóng viên của Tổng bộ Việt Minh, hoạt động ở Nam Bộ, Nam Trung Bộ, rồi tại Hà Nội trong dịp Toàn quốc kháng chiến (1946). Thời chống Pháp, ông cầm máy, có mặt ở khắp các chiến trường liên khu I, II, III, IV. Năm 1954, ông tham gia Ủy ban quân chính Hà Nội tiếp quản Thủ đô, sau đó công tác trong ngành văn hóa, rồi từ 1966 - 1972 làm phóng viên thuộc Ủy ban điều tra tội ác của đế quốc Mỹ trong chiến tranh Việt Nam.
Bên cạnh những bức ảnh, điều làm nên sức hút của cuốn sách còn là những mẩu chuyện về cuộc đời và những lần tác nghiệp của Nguyễn Bá Khoản qua lời đồng nghiệp và bè bạn. Ít ai biết, từ nhỏ, ông bị bệnh hen nặng - căn bệnh theo ông suốt cả đời. Vậy nhưng, năm 1939, ông vẫn đủ sức ròng rã cả năm đạp xe gần 5.000 km vòng quanh Đông Dương để viết bài và chụp ảnh. Nghị lực và tinh thần quả cảm đó in dấu trong suốt sự nghiệp cầm máy của ông sau này.
