NGUYỄN BÁ NGỌC – CẬU HỌC SINH ĐÃ CHE CHỞ CHO EM NHỎ
Trong những câu chuyện về thời chiến, có những nhân vật không phải bộ đội, không phải thanh niên xung phong và cũng không phải người lớn. Đó là những em nhỏ. Một trong những câu chuyện xúc động nhất là câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc, một học sinh ở Thanh Hóa.
Nguyễn Bá Ngọc sinh năm 1952, quê ở xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1965, em đang học lớp 4B tại trường phổ thông cấp I xã Quảng Trung.
Tuổi thơ của Ngọc diễn ra trong những năm miền Bắc phải đối mặt với chiến tranh phá hoại bằng không quân.
Trẻ em ở nhiều vùng quê khi ấy phải làm quen với hầm trú ẩn.
Khi máy bay xuất hiện, người lớn và trẻ em phải nhanh chóng tìm nơi trú tránh.
Ngày 4/4/1965, máy bay Mỹ đánh phá khu vực quê hương Nguyễn Bá Ngọc.
Bố mẹ em đang đi làm đồng.
Ở nhà, Ngọc đưa các em nhỏ xuống hầm.
Nhưng trong lúc bom đạn đang diễn ra, Ngọc nghe tiếng kêu của những em nhỏ ở nhà bên cạnh.
Đó là các em của bạn Khương.
Ngọc đã rời khỏi nơi trú ẩn và chạy sang giúp các em.
Theo tư liệu lưu tại các trường học và tài liệu tuyên truyền lịch sử, khi bom tiếp tục đánh, Ngọc đã che chở cho hai em nhỏ và đưa các em xuống hầm. Hai em được cứu an toàn, còn Ngọc bị thương rất nặng.
Em được đưa đi cấp cứu.
Nhưng vết thương quá nặng.
Nguyễn Bá Ngọc hy sinh vào ngày 5/4/1965, khi mới 13 tuổi, chỉ vài tháng trước khi bước sang tuổi 14.
Một học sinh lớp 4.
Một cậu bé có thể cũng từng chơi những trò chơi trẻ em.
Có thể cũng từng mong đến ngày được nghỉ học.
Có thể cũng có những người bạn thân.
Nhưng ngày hôm ấy, chiến tranh đã đặt em vào một tình huống mà một đứa trẻ không đáng phải đối diện.
Điều đáng nhớ nhất là Ngọc đã nghĩ đến những em nhỏ khác trước khi nghĩ đến mình.
Em không phải một người lính.
Em không được huấn luyện để chiến đấu.
Nhưng lòng thương người và sự dũng cảm đã khiến em hành động.
Câu chuyện ấy sau này trở thành tấm gương tiêu biểu đối với thiếu nhi Việt Nam.
Điều đặc biệt là bài học từ Nguyễn Bá Ngọc rất gần với đời sống học sinh.
Không phải lúc nào lòng dũng cảm cũng có nghĩa là làm một điều lớn lao.
Đôi khi, đó là bảo vệ người yếu hơn mình.
Thấy bạn bị ngã thì đỡ bạn.
Thấy bạn gặp khó khăn thì giúp bạn.
Thấy một em nhỏ bị lạc thì báo người lớn.
Thấy bạn bị bắt nạt thì tìm người có trách nhiệm hỗ trợ.
Đó là những hành động bình thường, nhưng chúng thể hiện lòng nhân ái.
Nguyễn Bá Ngọc đã sống trong hoàn cảnh mà sự giúp đỡ ấy phải trả giá bằng chính mạng sống.
Thế hệ hôm nay không phải sống trong hoàn cảnh đó.
Vì vậy, chúng ta càng cần biến sự biết ơn thành những hành động tích cực trong cuộc sống.
Người ta có thể đọc câu chuyện Nguyễn Bá Ngọc trong một tiết sinh hoạt dưới cờ.
Có thể kể cho học sinh nghe trong chuyên mục “Mỗi tuần một câu chuyện”.
Có thể đặt câu hỏi:
“Nếu nhìn thấy một người khác gặp nguy hiểm, em sẽ làm gì?”
Câu hỏi ấy không nhằm yêu cầu trẻ em tự đặt mình vào nguy hiểm.
Ngược lại, bài học quan trọng là biết giúp đỡ đúng cách và biết tìm kiếm sự hỗ trợ của người lớn.
Đó là cách giáo dục lòng dũng cảm phù hợp với cuộc sống hiện đại.
Nguyễn Bá Ngọc đã hy sinh khi tuổi còn rất nhỏ.
Nhưng tên tuổi em được lưu giữ trong nhiều trường học, công trình và hoạt động thiếu nhi.
Câu chuyện ấy nhắc chúng ta rằng:
Một đứa trẻ có thể nhỏ bé về tuổi đời.
Nhưng lòng nhân ái có thể rất lớn.


