NGUYỄN CHÁNH: VỊ TƯỚNG TỪ NHỮNG CÁNH ĐỒNG KHU V
Câu chuyện được kể qua lời của một chiến sĩ thuộc Liên khu V trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Giữa lúc chiến trường miền Trung gặp vô vàn khó khăn, đồng chí Nguyễn Chánh luôn trực tiếp xuống cơ sở, cùng ăn, cùng ở và cùng chiến đấu với bộ đội. Sự gần gũi, quyết đoán và tinh thần trách nhiệm của ông đã tiếp thêm niềm tin cho quân dân trong những năm tháng gian khổ.
Năm 1952.
Chiến trường Liên khu V đang bước vào giai đoạn vô cùng khó khăn.
Quân Pháp liên tục mở các cuộc càn quét lớn.
Nhiều vùng căn cứ bị bao vây.
Đường tiếp tế gặp rất nhiều trở ngại.
Khi ấy tôi là một chiến sĩ trẻ vừa được bổ sung về một đơn vị chủ lực.
Những ngày đầu tham gia chiến đấu, điều khiến tôi lo lắng nhất là sự chênh lệch lực lượng giữa ta và địch.
Địch có máy bay.
Có xe bọc thép.
Có pháo binh hiện đại.
Trong khi đó, bộ đội ta còn thiếu thốn đủ thứ.
Một buổi chiều, đơn vị nhận tin có cán bộ cấp trên xuống kiểm tra.
Ai cũng nghĩ chắc sẽ là một vị chỉ huy đi cùng đoàn bảo vệ đông đảo.
Nhưng khi người ấy xuất hiện, tất cả đều bất ngờ.
Ông mặc bộ quần áo đã bạc màu.
Đi dép cao su.
Trên vai chỉ mang một chiếc túi nhỏ.
Đó chính là đồng chí Nguyễn Chánh.
Tối hôm ấy, ông không nghỉ ở khu lán riêng mà ngồi ăn cơm cùng chiến sĩ.
Bữa cơm chỉ có rau rừng và ít muối vừng.
Thấy chúng tôi ngại ngùng, ông cười:
"Các đồng chí ăn gì thì tôi ăn nấy."
Không khí lập tức trở nên gần gũi hơn.
Sau bữa cơm, ông hỏi chuyện từng người.
Hỏi quê quán.
Hỏi gia đình.
Hỏi những khó khăn trong đơn vị.
Một chiến sĩ mạnh dạn nói:
"Thưa anh, địch mạnh quá. Nhiều lúc em thấy lo."
Nguyễn Chánh gật đầu.
Ông không trách người chiến sĩ ấy.
Cũng không nói những lời quá lớn lao.
Ông chỉ nhẹ nhàng đáp:
"Đúng là địch mạnh."
"Nhưng chúng có một điểm yếu."
Mọi người chăm chú lắng nghe.
Ông tiếp tục:
"Chúng không có nhân dân."
Cả đơn vị im lặng.
Nguyễn Chánh chỉ tay về phía những ngôi làng phía xa.
"Còn chúng ta có dân."
"Có dân thì sẽ có đường đi."
"Có dân thì sẽ có nơi che chở."
"Có dân thì nhất định thắng."
Những lời ấy khiến chúng tôi nhớ mãi.
Ít tuần sau, đơn vị được giao nhiệm vụ phục kích một đoàn xe quân sự của địch.
Khu vực tác chiến là một con đường nhỏ chạy qua vùng đồi núi.
Đây là nhiệm vụ rất nguy hiểm.
Nếu thất bại, lực lượng ta có thể bị tổn thất nặng.
Trước giờ xuất quân, Nguyễn Chánh trực tiếp đến động viên bộ đội.
Ông đi dọc hàng quân.
Bắt tay từng người.
Khi đến chỗ tôi, ông hỏi:
"Lần đầu tham gia trận lớn à?"
Tôi gật đầu.
Ông mỉm cười:
"Đừng lo."
"Hãy nhớ rằng phía sau chúng ta là nhân dân."
Câu nói ấy khiến tôi vững tâm hơn rất nhiều.
Rạng sáng hôm sau, trận đánh bắt đầu.
Đoàn xe địch tiến vào khu vực phục kích.
Khi chiếc xe đầu tiên đi qua điểm đã định, hiệu lệnh nổ súng vang lên.
Tiếng súng dội khắp núi rừng.
Địch hoàn toàn bất ngờ.
Sau hơn một giờ chiến đấu, đoàn xe bị đánh tan.
Nhiệm vụ hoàn thành thắng lợi.
Khi trở về căn cứ, ai cũng vui mừng.
Nguyễn Chánh không nói nhiều về chiến công.
Ông chỉ nhắc nhở:
"Thắng lợi hôm nay là nhờ nhân dân giúp đỡ."
"Không được quên điều đó."
Những năm sau, tôi còn nhiều lần được gặp ông.
Dù ở cương vị nào, ông vẫn giữ lối sống giản dị như thế.
Luôn gần gũi với chiến sĩ.
Luôn quan tâm đến nhân dân.
Năm 1957, khi nghe tin đồng chí Nguyễn Chánh qua đời, nhiều người trong đơn vị cũ đã không giấu được xúc động.
Chúng tôi mất đi một người chỉ huy đáng kính.
Một người luôn đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên hết.
Đến hôm nay, mỗi khi nhớ về những năm tháng kháng chiến ở Liên khu V, tôi vẫn nhớ hình ảnh người chỉ huy với đôi dép cao su, chiếc túi vải bạc màu và nụ cười hiền hậu giữa núi rừng.
Đối với tôi, Nguyễn Chánh không chỉ là một vị tướng tài năng.
Ông còn là hiện thân của tinh thần quân với dân một ý chí, là tấm gương sáng về lòng tận tụy, sự giản dị và trách nhiệm đối với Tổ quốc.
Tên tuổi của ông sẽ mãi được các thế hệ người Việt Nam ghi nhớ và trân trọng.


