NGUYỄN CHÍ VỊNH – TỪ NGƯỜI LÍNH ĐẾN VỊ TƯỚNG TRÊN MẶT TRẬN ĐỐI NGOẠI

Trong hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, có những người trưởng thành từ chiến trường, nhưng dấu ấn họ để lại không chỉ nằm ở những năm tháng cầm súng. Thượng tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chí Vịnh (1959–2023) là một trường hợp như vậy. Hơn bốn thập niên trong quân ngũ, ông trải qua nhiều cương vị từ người lính, cán bộ tình báo đến Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, để lại dấu ấn rõ nét trong công tác tình báo và đối ngoại quốc phòng Việt Nam.

Sinh ngày 15/5/1959 tại Hà Nội, quê gốc ở Thừa Thiên Huế, Nguyễn Chí Vịnh là con trai Đại tướng Nguyễn Chí Thanh. Năm 1984, sau khi tốt nghiệp Trường Sĩ quan Thông tin, thay vì lựa chọn con đường học tập ở nước ngoài, ông đề nghị được đến chiến trường Campuchia. Chính môi trường thực tiễn đầy thử thách ấy đã góp phần tôi luyện bản lĩnh và năng lực của người sĩ quan trẻ.

Từ công tác nghiệp vụ tại Campuchia, Nguyễn Chí Vịnh từng bước trưởng thành trong lực lượng tình báo quân đội. Ông lần lượt đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng và đến năm 2000 được bổ nhiệm làm Tổng cục trưởng Tổng cục II, Bộ Quốc phòng. Trong thời gian này, ông tập trung xây dựng lực lượng tình báo quân đội, nâng cao khả năng nắm bắt và phân tích tình hình phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Năm 2009, ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Đây cũng là giai đoạn sự nghiệp của ông chuyển mạnh sang lĩnh vực đối ngoại quốc phòng. Ông tham gia thúc đẩy quan hệ quốc phòng với nhiều quốc gia, tăng cường hợp tác với các nước láng giềng và góp phần đưa Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc. Năm 2011, ông được thăng quân hàm Thượng tướng.

Điểm đáng chú ý trong tư duy đối ngoại của Nguyễn Chí Vịnh là sự kết hợp giữa kiên định về lợi ích quốc gia và chủ động trong hợp tác quốc tế. Ông cho rằng đối ngoại quốc phòng phải góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền, đồng thời tạo dựng môi trường hòa bình để đất nước phát triển. Từ quan điểm ấy, ông có nhiều đóng góp trong việc xây dựng các cơ chế hợp tác quốc phòng, trong đó có Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam – Trung Quốc.

Không chỉ hoạt động trong lĩnh vực quân sự, Nguyễn Chí Vịnh còn quan tâm đến nghiên cứu khoa học. Ông bảo vệ luận án Tiến sĩ Quan hệ quốc tế năm 2003, được phong hàm Phó Giáo sư năm 2010 và Giáo sư năm 2013. Những thành tựu này cho thấy sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn và tư duy nghiên cứu trong quá trình ông đảm nhiệm các nhiệm vụ chiến lược.

Sau khi nghỉ công tác vào năm 2021, ông được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất. Ngày 14/9/2023, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh qua đời, để lại dấu ấn của một người sĩ quan đã dành phần lớn cuộc đời cho quân đội.

Nhìn lại chặng đường ấy, có thể thấy cuộc đời Nguyễn Chí Vịnh gắn với nhiều bước chuyển của đất nước: từ chiến trường Campuchia, công tác tình báo đến đối ngoại quốc phòng và hội nhập quốc tế. Nếu chiến trường là nơi rèn luyện bản lĩnh của người lính, thì đối ngoại là một mặt trận khác – nơi bản lĩnh ấy được thể hiện bằng trí tuệ, sự tỉnh táo và khả năng bảo vệ lợi ích quốc gia trong một thế giới nhiều biến động.