NGUYỄN CÔNG TRỨ
Nguyễn Công Trứ (1778–1858) là một nhà chính trị, quân sự, kinh tế và là nhà thơ lỗi lạc của Việt Nam thời nhà Nguyễn. Ông nổi tiếng với phong cách sống hào sảng, ngang tàng và tinh thần hành đạo giúp đời. Trường THCS Nguyễn Công Trứ +1
Tên hiệu: Tự là Tồn Chất, hiệu Ngộ Trai, biệt hiệu Hy Văn.
Quê quán: Làng Uy Viễn, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh (nay là xã Xuân Giang).
Sự nghiệp quan trường:
Ông đỗ Giải nguyên năm 1819 và làm quan qua 4 đời vua (Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức).
Cuộc đời làm quan của ông đầy thăng trầm ("ba chìm bảy nổi"), từng giữ chức Tổng đốc, Thượng thư nhưng cũng có lúc bị giáng xuống làm lính trơn.
Công lao kinh tế (Di sản lớn nhất):
Ông là "cha đẻ" của công cuộc khẩn hoang lấn biển vĩ đại, lập nên hai huyện Tiền Hải (Thái Bình) năm 1828 và Kim Sơn (Ninh Bình) năm 1829.
Ông đã lãnh đạo nhân dân đào đắp hàng trăm km đê, mương, tạo ra hàng vạn mẫu ruộng cho dân nghèo.
Sự nghiệp thơ văn:
Ông là "ông hoàng" của thể loại Hát nói (Ca trù) với những tác phẩm mang đậm tư tưởng hưởng lạc tích cực và chí làm trai.
Các tác phẩm tiêu biểu: Bài ca ngất ngưởng, Chí làm trai, Đi thi tự vịnh....
Câu nói/Triết lý nổi tiếng:
"Đã mang tiếng đứng trong trời đất / Phải có danh gì với núi sông".
"Vòng trời đất dọc ngang ngang dọc / Nợ tang bồng vay trả trả vay".
