Nguyễn Sơn

Thiếu tướng Nguyễn Sơn.

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Sơn (Vũ Nguyên Bác).

Năm sinh: 1908 - Năm mất: 1956.

Quê quán: Gia Lâm, Hà Nội.

Đặc điểm: Tướng quân duy nhất được phong hàm Tướng của cả Việt Nam và Trung Quốc.

BƯỚC CHÂN VẠN DẶM VÀ NGƯỜI TƯỚNG QUÂN YÊU THƠ

Nguyễn Sơn là một hiện tượng "vô tiền khoáng hậu" trong lịch sử quân sự thế giới. Ông là người Việt Nam duy nhất từng tham gia Vạn Lý Trường Chinh - cuộc hành quân lịch sử dài 12.500 km đầy máu và nước mắt của Hồng quân Trung Quốc. Trong suốt 368 ngày ròng rã, vượt qua những dãy núi tuyết vĩnh cửu, những đầm lầy chết chóc, phải ăn rễ cây, dây nịt da để cầm cự, đối mặt với sự truy sát gắt gao của quân Tưởng Giới Thạch, Nguyễn Sơn đã sống sót bằng một nghị lực thép. Khí phách và tài thao lược của ông khiến các tướng lĩnh Trung Quốc phải nghiêng mình nể phục, và ông được nhà nước Trung Quốc phong hàm Thiếu tướng.

Nhưng khi Tổ quốc Việt Nam cất tiếng gọi sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông lập tức từ bỏ những chức vụ quan trọng và đãi ngộ to lớn tại Trung Quốc, đi bộ vượt núi rừng trùng điệp trở về nước tham gia kháng chiến chống Pháp. Bác Hồ tin tưởng giao cho ông trọng trách Tư lệnh Liên khu IV.

Tại Liên khu IV (Thanh - Nghệ - Tĩnh), Nguyễn Sơn không chỉ là một vị Tư lệnh thép trên chiến trường, mà còn bộc lộ một cá tính độc đáo: Một vị tướng quân vô cùng yêu văn chương, nghệ thuật. Giữa lúc chiến tranh ác liệt, súng đạn gầm rít, ông vẫn tổ chức các lớp học văn hóa, mở các buổi bình thơ, diễn kịch ngay trong chiến khu. Ông tranh luận nảy lửa với các văn nghệ sĩ, trực tiếp giảng dạy về Truyện Kiều, về thơ Đường, truyền cảm hứng lãng mạn cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ. Ông thường nói: "Cán bộ quân sự mà không biết văn chương, không có tâm hồn thì chỉ là những cái máy chém giết".

Tính cách của Nguyễn Sơn rất nóng nảy, khảng khái, bộc trực, ghét sự xu nịnh, nhưng ông lại sống vô cùng chan hòa, thương yêu bộ đội như con em. Năm 1948, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong hàm Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, chính thức trở thành "Lưỡng quốc Tướng quân" duy nhất trong lịch sử. Dù cuộc đời ngắn ngủi, mất vì bệnh hiểm nghèo năm 1956, nhưng di sản về một vị tướng văn võ song toàn, một con người sống hết mình vì lý tưởng cộng sản quốc tế vẫn lưu truyền mãi mãi.

Thiếu tướng Nguyễn Sơn là một khối rubik nhiều màu sắc: Gan dạ phi thường trên chiến trường, nhưng tâm hồn lại lai láng chất nghệ sĩ.

Câu chuyện về ông phá vỡ định kiến rập khuôn về những người lính khô khan. Ông dạy chúng ta rằng: Sức mạnh thực sự của một con người không chỉ đến từ cơ bắp hay vũ khí, mà đến từ sự phong phú của tâm hồn. Một thế hệ học sinh phát triển toàn diện là phải biết kết hợp sự mạnh mẽ của thể chất, ý chí với sự mềm mại, nhân văn của văn học, nghệ thuật.