Nguyễn Tài: Bản lĩnh thép trong "căn phòng trắng" của CIA (1926 - 2016)
Anh hùng Nguyễn Tài (tên thật là Nguyễn Tài Thu), con trai của cố nhà văn Nguyễn Công Hoan, là một vị tướng tình báo huyền thoại của Việt Nam. Không phải trên chiến trường súng đạn, mặt trận của ông diễn ra trong những xà lim lạnh lẽo, nơi bản lĩnh và trí tuệ con người bị thử thách đến tận cùng giới hạn của sự sống và cái chết.
Được cử vào Nam hoạt động, ông giữ chức vụ Ủy viên An ninh khu Sài Gòn - Gia Định. Năm 1970, trong một lần đi công tác, ông sa vào tay giặc. Biết tin bắt được một nhân vật cỡ bự của đối phương, Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo Việt Nam Cộng hòa đã vào cuộc. Để bẻ gãy ý chí của Nguyễn Tài, CIA đã xây dựng một "căn phòng trắng" vô trùng, cách âm hoàn toàn, được lắp đặt hệ thống máy điều hòa lạnh buốt và rọi đèn pha chói lòa suốt 24/24 giờ, nhằm đánh sập hệ thần kinh của ông.
Trong suốt gần 5 năm trời bị biệt giam, những chuyên gia thẩm vấn sừng sỏ nhất của CIA liên tục dùng máy phát hiện nói dối, tra tấn tâm lý và nhục hình để khai thác thông tin. Đáp lại sự tàn nhẫn ấy, Nguyễn Tài đã dùng trí tuệ xuất chúng để đấu trí, đánh lạc hướng kẻ thù. Ông bịa ra những câu chuyện nửa thực nửa hư, nhận mình là một sĩ quan bình thường, vừa khiến kẻ địch tốn công vô ích, vừa bảo vệ an toàn tuyệt đối cho hệ thống tình báo chiến lược tại miền Nam. Frank Snepp, một cựu điệp viên CIA từng trực tiếp thẩm vấn ông, sau này phải viết trong hồi ký thừa nhận: "Nguyễn Tài là điệp viên kiên cường nhất, bản lĩnh nhất mà tôi từng gặp trong đời". Sự im lặng vĩ đại của ông là một chiến công chói lọi trong lịch sử tình báo Việt Nam.
