Nguyễn Thị Bình- Người phụ nữ khiêu vũ giữa bầy sói
Trong lịch sử ngoại giao Việt Nam thế giới thế kỷ XX, bà Nguyễn Thị Bình là một trong những gương mặt nổi bật nhất. Bà không chỉ là nữ Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của Việt Nam, mà còn là người phụ nữ duy nhất đặt bút ký vào Hiệp định Paris năm 1973, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Với phong thái thanh lịch, trí tuệ sắc sảo và bản lĩnh kiên cường, bà được bạn bè quốc tế ngợi ca là "Nữ đại sứ hòa bình".
Từ tiểu thư khuê các đến chiến sĩ cách mạng
Bà Nguyễn Thị Bình (tên thật là Nguyễn Thị Châu Sa), sinh năm 1927 tại Sa Đéc (nay là Đồng Tháp), trong một gia đình tri thức giàu truyền thống yêu nước. Bà là cháu ngoại của nhà chí sĩ cách mạng nổi tiếng Phan Châu Trinh.
Lớn lên trong bối cảnh đất nước bị đô hộ, bà sớm hun đúc tinh thần đấu tranh và tham gia các phong rào học sinh, sinh viên yêu nước tại Sài Gòn từ những năm 1940. Năm 1951, bà bị thực dân Pháp bắt giam và tra tấn dã man tại nhà tù Chí Hòa. Sau khi được trả tự do, bà tiếp tục hoạt động cách mạng và được tổ chức phân công chuyển sang mặt trận đối ngoại — nơi bà sẽ làm nên những mốc son chói lọi cho nền ngoại giao nước nhà.
"Bông hồng thép" tại Hội nghị Paris
Năm 1969, bà Nguyễn Thị Bình được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, đồng thời là Trưởng phái đoàn đàm phán tại Hội nghị Paris. Giữa một diễn đàn ngoại giao quốc tế vốn là thế giới của nam giới, sự xuất hiện của một người phụ nữ Việt Nam duyên dáng trong tà áo dài truyền thống, nụ cười rạng rỡ nhưng phong thái vô cùng kiên định đã ngay lập tức thu hút sự chú ý của truyền thông toàn cầu.
Suốt gần 5 năm đàm phán gay gắt (1968 - 1973), bà đã thể hiện một bản lĩnh ngoại giao xuất sắc. Đối mặt với những nhà ngoại giao sừng sỏ của Mỹ, bà luôn giữ vững nguyên tắc chiến lược nhưng linh hoạt về sách lược. Bà khéo léo biến diễn đàn Paris thành một bục tuyên truyền, vạch trần tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ và khơi dậy lòng trắc ẩn, sự ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới, kể cả nhân dân Mỹ.
Ngày 27/1/1973, hình ảnh bà Nguyễn Thị Bình đại diện cho nhân dân miền Nam Việt Nam đặt bút ký vào Hiệp định Paris đã trở thành biểu tượng cho chiến thắng của chính nghĩa và khát vọng hòa bình của một dân tộc nhỏ bé trước một siêu cường.
Người phụ nữ của những trọng trách quốc gia
Sau khi đất nước thống nhất, bà tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp giáo dục và chính trị nước nhà với nhiều chức vụ quan trọng:
Bộ trưởng Bộ Giáo dục (1976 - 1987): Bà là người có đóng góp lớn trong việc cải cách giáo dục và thống nhất hệ thống giáo dục hai miền Nam - Bắc.
Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1992 - 2002): Bà giữ chức vụ này trong hai nhiệm kỳ liên tiếp, để lại dấu ấn sâu sắc về một nhà lãnh đạo gần dân, hết lòng vì sự tiến bộ của phụ nữ và trẻ em.
Biểu tượng trường tồn của phụ nữ Việt Nam
Dù ở bất kỳ cương vị nào, từ một chiến sĩ du kích, một nhà ngoại giao trên trường quốc tế cho đến Phó Chủ tịch nước, bà Nguyễn Thị Bình luôn giữ vẹn nguyên sự giản dị, khiêm nhường và tấm lòng nhân hậu. Bà là minh chứng sống động cho phẩm chất "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" của phụ nữ Việt Nam. Cuộc đời bà là một thiên sử ký hào hùng, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho các thế hệ mai sau về lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.
