Nguyễn Thị Cháu - Người mẹ Việt Nam Anh hùng và nỗi chờ đợi những người con từ thời hoa lửa

Trong những ngày tháng 7 tri ân, tôi có dịp được gặp gỡ và nghe Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu kể lại câu chuyện cuộc đời mình – câu chuyện về những năm tháng chiến tranh khốc liệt, về sự hy sinh của hai người con trai đã anh dũng ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Thái Nguyên14/08/2026Đoàn CCQ Đảng tỉnh (Đoàn CCQ Đảng tỉnh)12 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong những ngày tháng 7 tri ân, tôi có dịp được gặp gỡ và nghe Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu kể lại câu chuyện cuộc đời mình – câu chuyện về những năm tháng chiến tranh khốc liệt, về sự hy sinh của hai người con trai đã anh dũng ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Dù tuổi đã cao, sức khỏe không còn như trước, nhưng khi nhắc đến các con, ánh mắt mẹ vẫn ánh lên niềm tự hào xen lẫn nỗi đau khắc khoải. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, trong lòng mẹ vẫn luôn mong một ngày tìm được phần mộ của hai con trước khi về với tổ tiên.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu sinh năm 1932, quê ở huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Cuộc đời mẹ gắn liền với những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, khi hàng triệu người con Việt Nam đã rời quê hương, gia đình để lên đường chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Mẹ có 7 người con, trong đó hai người con trai là liệt sĩ Hoàng Văn Xoan và liệt sĩ Hoàng Trung Tính đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.Nhắc về những người con của mình, mẹ vẫn nhớ như in từng khoảnh khắc ngày các anh rời quê hương lên đường nhập ngũ. Năm 1967, người con trai cả Hoàng Văn Xoan khi vừa tròn 18 tuổi đã tình nguyện viết đơn nhập ngũ. Là một người mẹ, mẹ Cháu thương con vô cùng, lo lắng trước những hiểm nguy mà con có thể phải đối mặt nơi chiến trường. Nhưng trong hoàn cảnh đất nước đang cần, mẹ hiểu rằng tình yêu quê hương, trách nhiệm với Tổ quốc là điều thiêng liêng mà các con đã lựa chọn.

Ba năm sau, người con trai thứ hai là Hoàng Trung Tính cũng xin phép gia đình được nhập ngũ khi mới 16 tuổi. Dù tuổi còn nhỏ, nhưng anh Tính đã sớm có lý tưởng của người chiến sĩ. Mẹ kể rằng anh là người vui vẻ, lạc quan, rất yêu màu áo lính, thích học võ và luôn mong muốn được cống hiến cho đất nước. Trước quyết tâm của con, dù trong lòng đau đáu lo sợ, mẹ vẫn gạt nước mắt để đồng ý cho con lên đường.Ngày chia tay, anh Tính còn động viên gia đình bằng câu nói thể hiện tinh thần của thế hệ thanh niên thời chiến: “Con đi, nhất xanh cỏ, nhì đỏ ngực”. Với mẹ, đó vừa là niềm tự hào, vừa là ký ức khiến mẹ đau đáu suốt cuộc đời.

Trong những năm tháng chiến đấu xa nhà, anh Hoàng Văn Xoan từng gửi thư về thăm gia đình. Những lá thư từ chiến trường là nguồn động viên lớn đối với mẹ. Trong thư, anh chỉ hỏi thăm sức khỏe người thân, báo tin bản thân vẫn bình an và hứa ngày đất nước hòa bình sẽ trở về.Nhưng chiến tranh đã không cho mẹ cơ hội được đón các con trở về.

Đầu năm 1972, mẹ nhận tin người em trai của mình là Nguyễn Văn Niêm đã hy sinh. Nỗi đau mất người thân chưa kịp nguôi ngoai thì chỉ vài tháng sau, mẹ tiếp tục nhận được giấy báo tử của người con trai thứ hai Hoàng Trung Tính. Anh hy sinh tại chiến trường miền Nam khi tuổi đời còn quá trẻ.Mẹ kể rằng, ngày nhận tin con mất, mẹ như không còn sức lực. Người con trai mà mẹ từng mong chờ ngày trở về đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Nhưng nỗi đau ấy chưa kịp nguôi thì đầu năm 1973, mẹ lại nhận được tin dữ về người con trai cả Hoàng Văn Xoan cũng đã anh dũng hy sinh.

Hai lần tiễn con đi, hai lần mẹ chỉ nhận được sự trở về qua những dòng chữ trong giấy báo tử. Những người con trai mà mẹ từng chăm sóc, từng mong chờ sẽ là chỗ dựa khi tuổi già, đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường xa xôi.Thế nhưng, vượt lên trên nỗi đau mất mát, mẹ Nguyễn Thị Cháu vẫn luôn tự hào về các con. Với mẹ, các anh đã lựa chọn con đường cao đẹp nhất của tuổi trẻ – sống và chiến đấu vì Tổ quốc. Sự hy sinh của các anh đã góp phần làm nên nền độc lập, hòa bình hôm nay.

Hiện nay, phần mộ của hai liệt sĩ Hoàng Văn Xoan và Hoàng Trung Tính vẫn chưa được tìm thấy. Đó là nỗi trăn trở lớn nhất trong lòng mẹ. Ở tuổi 94, điều mẹ mong muốn không phải là những điều lớn lao, mà chỉ là một lần được biết nơi các con đang yên nghỉ, được thắp cho các con một nén hương, được đưa các con trở về với quê hương sau bao năm xa cách.

Câu chuyện của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu là câu chuyện về sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ Việt Nam trong thời chiến. Những người mẹ đã tiễn con ra trận bằng nước mắt, chịu đựng nỗi đau mất mát nhưng vẫn giữ trọn niềm tin và niềm tự hào về những người con đã hiến dâng tuổi xuân cho đất nước.

Là thế hệ hôm nay được sống trong hòa bình, khi lắng nghe câu chuyện của mẹ, tôi càng thấm thía giá trị của độc lập, tự do. Để có được cuộc sống bình yên hôm nay, biết bao thế hệ cha anh đã phải đánh đổi bằng máu xương, bằng tuổi trẻ và cả những giọt nước mắt của những người mẹ chờ con.Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu đã dành cả cuộc đời để gìn giữ ký ức về những người con liệt sĩ. Mong ước cuối đời của mẹ vẫn giản dị nhưng vô cùng thiêng liêng: tìm được phần mộ của hai con trước ngày mẹ về với thiên cổ.

Dù thời gian có thể làm thay đổi nhiều điều, nhưng sự hy sinh của các anh, tình yêu thương của mẹ và lòng biết ơn của thế hệ hôm nay sẽ mãi được khắc ghi. Bởi những câu chuyện thời hoa lửa như cuộc đời mẹ Nguyễn Thị Cháu chính là ngọn lửa tri ân, nhắc nhở mỗi chúng ta luôn trân trọng hòa bình và ghi nhớ công lao của những người đã hy sinh vì Tổ quốc.