Nguyễn Thị Chiên - Nữ anh hùng đầu tiên của lực lượng vũ trang Việt Nam

Trong bối cảnh chiến tranh ác liệt, vùng quê của bà thường xuyên bị quân Pháp càn quét. Nhiều cơ sở cách mạng bị phá vỡ, người dân hoang mang lo sợ. Tuy vậy, Nguyễn Thị Chiên vẫn kiên quyết bám đất, bám dân, tổ chức lại lực lượng, xây dựng lại cơ sở chính quyền và đoàn thể, đồng thời thành lập một trung đội nữ du kích để bảo vệ làng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết về bà với sự trân trọng đặc biệt: “Chị Chiên vì yêu nước, căm thù giặc, trung thành với đoàn thể, kiên quyết bám sát dân, thương yêu đồng đội nên đã lập được công to, rất xứng đáng là Anh hùng Quân đội.”

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên đã tham gia nhiều trận chiến đấu quyết liệt. Không chỉ trực tiếp chiến đấu, bà còn tổ chức lực lượng du kích phá đường, phục kích địch, bảo vệ kho lương thực và gây dựng cơ sở cách mạng trong vùng tạm chiếm.

Một trong những chiến công nổi bật của bà là trận phục kích trên đường 39, khi bà cùng đồng đội phối hợp với bộ đội chủ lực đánh tan một đơn vị địch. Trong trận này, Nguyễn Thị Chiên đã tay không bắt sống một sĩ quan Pháp, khiến quân địch hoảng loạn. Từ đó, bà được người dân và đồng đội gọi với cái tên đầy tự hào: “Người phụ nữ tay không bắt giặc”. Trong phong trào thi đua từ tháng 5 đến tháng 12 năm 1951, bà cùng đơn vị đã giành nhiều thắng lợi quan trọng. Riêng bản thân bà đã tham gia 10 trận đánh, tước được 15 khẩu súng và bắt sống hàng chục tên địch, trong đó có cả sĩ quan Pháp. Dù chiến đấu ác liệt, bà luôn quan tâm đến đồng đội, không bao giờ bỏ lại thương binh trên chiến trường.

Không chỉ giỏi chiến đấu, Nguyễn Thị Chiên còn là người cán bộ gần gũi với nhân dân. Trong việc vận động nhân dân đóng thuế nông nghiệp cho kháng chiến, bà đã thức suốt 30 đêm liền đi từng nhà tuyên truyền, giải thích chính sách của Chính phủ. Chính sự chân thành và tận tụy ấy đã khiến nhiều người cảm động và tích cực tham gia kháng chiến.

Bác Hồ và các Anh hùng, Chiến sĩ Thi đua tại Việt Bắc năm 1952

(Anh hùng Nguyễn Thị Chiên đứng thứ 5 từ trái qua)

Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp tuyên dương. Khi đó bà mới 22 tuổi, nhưng đã trở thành nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Việt Nam. Tại đại hội này, bà còn được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng khẩu súng ngắn của Người và được trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba cùng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Sự kiện ấy không chỉ là niềm tự hào của cá nhân bà mà còn là niềm vinh dự của phụ nữ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm. Sau kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong quân đội, làm việc tại Tổng cục Chính trị và sau đó là Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội. Năm 1984, bà được phong quân hàm Trung tá.

Trong cuộc đời riêng, bà kết duyên với Đại tá Vũ Anh Tài, người từng phụ trách công tác thi đua của Quân đội. Hai người đã cùng nhau vượt qua nhiều năm tháng chiến tranh và gian khó, nuôi dạy con cái và tiếp tục cống hiến cho đất nước.

Dù nghỉ hưu, bà vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, sinh hoạt trong Hội Cựu chiến binh và các phong trào địa phương. Cuộc sống của gia đình không dư dả, nhưng bà luôn giữ lối sống giản dị, chưa từng dựa vào công trạng của mình để đòi hỏi đặc quyền. Bà từng tâm sự: “Biết bao đồng bào, đồng chí đã hy sinh thầm lặng. Họ cống hiến nhiều hơn mình rất nhiều. Vì họ, vì cuộc đời này, mỗi người còn sống phải cố gắng làm việc có ích cho xã hội.”. Những năm cuối đời, dù tuổi cao, Nguyễn Thị Chiên vẫn luôn trăn trở về tương lai đất nước và sự trong sạch của Đảng. Bà thường nhắc nhở thế hệ trẻ phải giữ gìn đạo đức, chống lại những biểu hiện suy thoái, tiêu cực để xây dựng đất nước ngày càng phát triển. Năm 2016, Anh hùng Nguyễn Thị Chiên qua đời, hưởng thọ 87 tuổi. Cuộc đời của bà là một câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, sự kiên trung và tinh thần cống hiến không mệt mỏi.

Hình ảnh người nữ du kích năm xưa - từ một cô gái nghèo của vùng quê Thái Bình trở thành nữ anh hùng đầu tiên của lực lượng vũ trang Việt Nam - vẫn mãi là tấm gương sáng về ý chí và lòng trung thành với Tổ quốc cho các thế hệ mai sau.