Anh hùng Lực lượng vũ trang

NGUYỄN THỊ ĐỊNH – NGƯỜI NỮ TƯỚNG ĐI LÊN TỪ PHONG TRÀO ĐỒNG KHỞI

Nguyễn Thị Định là một trong những nữ cán bộ cách mạng tiêu biểu của Việt Nam trong thế kỷ XX. Từ một người con của quê hương Bến Tre, bà sớm tham gia hoạt động cách mạng, từng vượt biển ra Bắc xin chi viện vũ khí cho chiến trường Nam Bộ, gắn bó sâu sắc với phong trào Đồng Khởi và “Đội quân tóc dài”, sau đó trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Cuộc đời bà là câu chuyện về bản lĩnh, trí tuệ, lòng quả cảm và sức mạnh của người phụ nữ Việt Nam trong đấu tranh giải phóng dân tộc.

Vĩnh Long13/10/2026Đoàn xã Bắc Tân Uyên (Xã Bắc Tân Uyên)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

NGUYỄN THỊ ĐỊNH – NGƯỜI NỮ TƯỚNG ĐI LÊN TỪ PHONG TRÀO ĐỒNG KHỞI

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, có những con người mà cuộc đời của họ gắn liền với một vùng đất, một phong trào và cả một thời kỳ lịch sử.

Với Bến Tre, một trong những cái tên tiêu biểu nhất chính là Nguyễn Thị Định, người mà đồng bào thân thương gọi là Cô Ba Định.

Bà sinh năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Từ khi còn rất trẻ, Nguyễn Thị Định đã tham gia hoạt động cách mạng và từng bước trưởng thành trong thực tiễn đấu tranh.

Một trong những dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời bà diễn ra vào năm 1946. Khi ấy, trong điều kiện chiến trường Nam Bộ còn vô cùng thiếu thốn vũ khí, Nguyễn Thị Định được giao nhiệm vụ vượt biển ra Bắc để báo cáo tình hình và xin chi viện.

Đó là một chuyến đi đầy nguy hiểm.

Nhưng người nữ cán bộ trẻ đã hoàn thành nhiệm vụ và sau đó đưa được 12 tấn vũ khí trở về chiến trường Nam Bộ. Hoạt động này trở thành một trong những tiền đề quan trọng cho việc hình thành tuyến vận tải chiến lược trên biển về sau.

Nếu chỉ nhìn vào sự kiện ấy, người ta đã có thể thấy sự gan dạ của Nguyễn Thị Định.

Nhưng cuộc đời bà còn gắn với một dấu ấn lớn hơn: Phong trào Đồng Khởi Bến Tre năm 1960.

Khi cách mạng miền Nam đứng trước những thử thách lớn, Nguyễn Thị Định cùng tập thể Tỉnh ủy Bến Tre tham gia lãnh đạo quần chúng nổi dậy. Ngày 17/01/1960, phong trào bùng nổ tại các xã Định Thủy, Phước Hiệp và Bình Khánh rồi nhanh chóng lan rộng. Nguyễn Thị Định cũng là người sử dụng cách gọi “Đồng khởi”, với ý nghĩa đồng lòng, đồng loạt nổi dậy.

Từ phong trào ấy, hình ảnh “Đội quân tóc dài” – lực lượng phụ nữ đấu tranh chính trị, binh vận – trở thành một nét đặc sắc của cách mạng miền Nam.

Họ không chỉ là những người mẹ, người chị ở hậu phương.

Họ trực tiếp xuống đường.

Trực tiếp đấu tranh.

Trực tiếp đối diện với đàn áp.

Và chính Nguyễn Thị Định trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của lực lượng phụ nữ kiên cường ấy.

Sau này, bà tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách quan trọng. Năm 1974, Nguyễn Thị Định được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam; bà từng giữ cương vị Phó Tổng Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam, sau đó tiếp tục đóng góp trong công tác phụ nữ và công tác Nhà nước.

Điều làm nên giá trị đặc biệt trong câu chuyện Nguyễn Thị Định không chỉ nằm ở những chức vụ hay danh hiệu.

Đó còn là hình ảnh một người phụ nữ đi lên từ phong trào quần chúng, luôn gắn bó với Nhân dân và biết biến những điều tưởng như yếu thế thành sức mạnh.

Trong chiến tranh, phụ nữ thường được nhìn nhận là những người cần được bảo vệ.

Nhưng “Đội quân tóc dài” và Nguyễn Thị Định đã chứng minh một điều khác:

Phụ nữ cũng có thể trở thành lực lượng tổ chức, lãnh đạo, đấu tranh và làm nên lịch sử.

Từ một người phụ nữ miền Tây Nam Bộ, bà đã trở thành một vị tướng.

Từ những cuộc đấu tranh tại Bến Tre, tên tuổi bà đã vượt khỏi phạm vi một địa phương.

Và từ câu chuyện của một thế hệ chiến đấu vì độc lập, Nguyễn Thị Định để lại cho tuổi trẻ hôm nay một bài học vẫn còn nguyên giá trị: khi có lý tưởng, bản lĩnh và trách nhiệm, mỗi người đều có thể vượt qua giới hạn của chính mình.

Thế hệ trẻ hôm nay không sống trong hoàn cảnh chiến tranh như Cô Ba Định.

Nhưng chúng ta vẫn có những “mặt trận” của thời đại mình: học tập, lao động, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, tình nguyện vì cộng đồng và xây dựng đất nước.

Tinh thần Đồng Khởi vì thế có thể được hiểu theo một cách mới:

Đồng lòng trước khó khăn.
Chủ động trước nhiệm vụ.
Dám nghĩ, dám làm và cùng nhau tạo nên thay đổi.

Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” hướng tới việc lưu giữ, số hóa và lan tỏa những câu chuyện về các nhân vật lịch sử như vậy, để ký ức của thế hệ đi trước tiếp tục trở thành nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ trong thời đại mới. Tài liệu hướng dẫn cũng cho phép kết hợp bài viết với hình ảnh, video và các tư liệu số khi đăng tải câu chuyện. 2

Cuộc đời Nguyễn Thị Định đã khép lại vào năm 1992, nhưng hình ảnh nữ tướng khăn rằn, người gắn với Đồng Khởi và “Đội quân tóc dài”, vẫn còn được nhắc nhớ.

Không chỉ vì bà từng là một vị tướng.

Mà bởi trước hết, bà là một người đã dành cả cuộc đời để biến lòng yêu nước thành hành động.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn