nguyễn thị hữu tài

Mẹ Nguyễn Thị Hữu Tài – Thành phố Hồ Chí Minh

Có những người mẹ được nhắc đến bởi những người con đã hy sinh. Nhưng cũng có những người mẹ mà chính cuộc đời mình đã là một phần của cuộc chiến. Mẹ Nguyễn Thị Hữu Tài là một người như thế. Mẹ không chỉ chịu mất mát của một người vợ, một người mẹ, mà còn trực tiếp bước vào những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Năm 1960, khi mới 20 tuổi, Nguyễn Thị Hữu Tài tham gia cách mạng. Công việc đầu tiên của mẹ là làm giao liên cho cơ quan quân sự huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Những con đường giao liên thời ấy không chỉ là những con đường đất giữa xóm làng. Đó là những con đường luôn tiềm ẩn hiểm nguy, nơi một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng. Sau một thời gian làm giao liên, mẹ được đào tạo rồi chuyển sang công tác tại đơn vị binh vận đặc công của tỉnh Tiền Giang.

Đó là công việc hoạt động trong lòng địch, đòi hỏi sự gan dạ, mưu trí và khả năng giữ bí mật. Mẹ từng bị địch bắt, bị tù đày và bị thương trong những năm tháng hoạt động cách mạng. Nhưng những hiểm nguy ấy không làm mẹ rời bỏ con đường mình đã lựa chọn. Sau này, khi nhìn lại quãng đời tuổi trẻ, mẹ không kể nhiều về những đau đớn của bản thân mà thường nhắc đến đồng đội, đến những người đã không thể trở về.

Cũng trong những năm tháng hoạt động cách mạng ấy, mẹ gặp một chiến sĩ đặc công cùng chung lý tưởng. Giữa chiến tranh, họ đến với nhau bằng tình cảm của những con người cùng chiến đấu và cùng mong một ngày đất nước được hòa bình, thống nhất.

Nhưng hạnh phúc của mẹ không kéo dài.

Tháng 8 năm 1967, người chồng của mẹ hy sinh trong một trận đánh. Từ một người nữ chiến sĩ đang trực tiếp hoạt động cách mạng, mẹ trở thành người vợ liệt sĩ. Mất mát ấy đến khi tuổi đời của mẹ còn rất trẻ.

Nỗi đau chưa dừng lại ở đó.

Năm 1978, khi đất nước đã thống nhất, người con trai thứ hai của mẹ hy sinh tại chiến trường Campuchia trong quá trình làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Chiến tranh đã kết thúc trên quê hương, nhưng với mẹ, tiếng gọi của chiến trường vẫn một lần nữa mang đi người con của mình.

Một người chồng.

Một người con trai.

Hai người thân yêu lần lượt nằm lại vì những cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.

Nhưng câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Hữu Tài không khép lại trong những mất mát ấy.

Sau chiến tranh, mẹ tiếp tục cuộc sống đời thường tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng năm 2015 và được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì cùng nhiều phần thưởng khác.

Điều đáng quý là ở tuổi cao, mẹ vẫn tích cực tham gia các hoạt động của địa phương, sinh hoạt Hội Cựu chiến binh và gặp gỡ đoàn viên, thanh niên để kể lại những năm tháng mình từng trải qua. Mẹ thường nhắc thế hệ trẻ phải biết quý trọng độc lập, tự do và hòa bình; phải sống có trách nhiệm với gia đình và đất nước.

Năm 2025, khi cả nước kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mẹ Nguyễn Thị Hữu Tài là một trong những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tham dự chương trình gặp mặt, giao lưu “50 năm toàn thắng về ta” do Báo Quân đội nhân dân phối hợp với các cơ quan, đơn vị tổ chức tại Hội trường Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 16 tháng 4 năm 2025. Tại chương trình, mẹ được Trung tướng Trương Thiên Tô tặng hoa tri ân.

Khoảnh khắc ấy có lẽ mang một ý nghĩa đặc biệt.

Nửa thế kỷ sau ngày đất nước toàn thắng, người nữ chiến sĩ năm xưa trở lại nơi từng chứng kiến thời khắc lịch sử của dân tộc. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong ký ức của mẹ vẫn còn những đồng đội đã nằm lại, người chồng đã hy sinh và người con trai không trở về từ chiến trường Campuchia.

Mẹ đã đi qua những năm tháng ấy không phải bằng một cuộc đời bình yên.

Mẹ từng là giao liên.

Từng hoạt động binh vận đặc công.

Từng bị địch bắt, tù đày.

Mất chồng trong chiến tranh.

Mất con trong những năm tháng bảo vệ Tổ quốc sau ngày đất nước thống nhất.

Và hôm nay, ở tuổi cao, mẹ vẫn kể lại những câu chuyện của một thế hệ đã đi qua chiến tranh để thế hệ sau hiểu hơn giá trị của hai chữ hòa bình.

Có lẽ vì thế mà câu chuyện của mẹ Nguyễn Thị Hữu Tài không chỉ là câu chuyện về sự hy sinh.

Đó còn là câu chuyện về một người phụ nữ đã sống trọn với đất nước qua nhiều chặng đường lịch sử.

Từ cô gái 20 tuổi làm giao liên ở Tiền Giang, đến người chiến sĩ binh vận hoạt động giữa lòng địch; từ người vợ mất chồng đến người mẹ mất con; rồi từ người phụ nữ mang thương tích chiến tranh trở thành một nhân chứng sống kể lại ký ức cho thế hệ hôm nay.

Năm 2025, khi đứng giữa Thành phố Hồ Chí Minh trong những ngày cả dân tộc hướng về kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước, mẹ Nguyễn Thị Hữu Tài đã có thể nhìn thấy điều mà những người chồng, người con và đồng đội của mẹ năm xưa không còn cơ hội được nhìn thấy: một đất nước hòa bình.

Và có lẽ, đó chính là điều mẹ mong mỏi nhất sau tất cả những mất mát của cuộc đời.

Không còn chiến tranh.

Không còn những người mẹ phải tiễn chồng, tiễn con ra trận.

Không còn những người trẻ phải nằm lại nơi chiến trường.

Chỉ còn những thế hệ sau được sống trong hòa bình và biết trân trọng những gì mà thế hệ trước đã đánh đổi bằng tuổi trẻ, máu và nước mắt.