Nguyễn Thị Lợi – Nữ chiến sĩ điệp báo và chuyến đi không trở lại
Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, giữa muôn vàn câu chuyện về những người phụ nữ Việt Nam âm thầm cống hiến cho đất nước, Nguyễn Thị Lợi là một trường hợp đặc biệt. Bà sinh năm 1911, quê ở Châu Phú, Châu Đốc, An Giang, là một nữ chiến sĩ điệp báo của lực lượng Công an. Cuộc đời bà gắn với một chiến công đặc biệt táo bạo trên vùng biển Sầm Sơn, Thanh Hóa năm 1950.
Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Nguyễn Thị Lợi đưa con nhỏ theo chồng ra Bắc. Trên đường đi, bom đạn chiến tranh đã cướp đi người chồng và một người con của bà. Nỗi đau quá lớn tưởng như có thể quật ngã một người mẹ, nhưng cũng chính từ mất mát ấy, bà càng quyết tâm dấn thân vào cuộc đấu tranh. Được cán bộ cách mạng phát hiện phẩm chất thông minh, bản lĩnh và kiên trung, bà được giác ngộ và tham gia tổ điệp báo.
Năm 1950, khi phát hiện thực dân Pháp có âm mưu đánh chiếm vùng tự do Thanh – Nghệ – Tĩnh, lực lượng điệp báo lên kế hoạch đánh đắm Thông báo hạm Amyot D’Inville của Pháp đang hoạt động ngoài khơi Sầm Sơn. Nguyễn Thị Lợi nhận nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm: đóng vai “phu nhân Quốc vụ khanh”, cùng tổ công tác đưa một va-li chứa thuốc nổ lên chiến hạm.
Đêm 26 rạng sáng 27/9/1950, trong vai người vợ của “Quốc vụ khanh”, bà cùng đồng đội lên thuyền ra chiến hạm. Va-li chứa hơn 30kg thuốc nổ được đưa vào bên trong tàu. Sau khi đồng đội rút về bờ, khoảng 30 phút sau, một tiếng nổ lớn vang lên giữa biển. Chiếc Amyot D’Inville bị đánh chìm; Nguyễn Thị Lợi đã anh dũng hy sinh cùng chiến công ấy, khi mới khoảng 39 tuổi.
Điều khiến câu chuyện của Nguyễn Thị Lợi lay động không chỉ là sự táo bạo của nhiệm vụ, mà còn là hình ảnh một người phụ nữ đã chịu mất mát riêng nhưng biến nỗi đau thành lòng yêu nước và ý chí hy sinh. Bà được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1973.
Nguyễn Thị Lợi đã ra đi giữa sóng biển Sầm Sơn, nhưng câu chuyện của bà vẫn còn đó như một trang sử về lòng quả cảm, trí thông minh và tinh thần sẵn sàng hy sinh của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến. Bà không chỉ chiến đấu cho Tổ quốc, mà còn để lại một thông điệp giản dị: khi đất nước cần, một người phụ nữ bình thường cũng có thể làm nên một chiến công phi thường.
