Nguyễn Thị Minh Khai: Ngọn Đuốc Thép Và Khải Hoàn Ca Của Nữ Bí Thước Đầu Tiên
Từ diễn đàn Quốc tế Cộng sản ở Moskva đến trường bắn Hóc Môn rực lửa, cuộc đời của nữ Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn Nguyễn Thị Minh Khai là một bản hùng ca bất tử. Bài viết tái hiện hành trình kiên trung của người nữ chiến sĩ cộng sản kiệt xuất—người đã biến ngục tối thực dân thành trường học cách mạng, hiên ngang giật phắt dải băng bịt mắt trước họng súng kẻ thù ở tuổi 30, để lại tượng đài vĩnh cửu về chí khí quật cường của phụ nữ Việt Nam.
Nguyễn Thị Minh Khai: Ngọn Đuốc Thép Và Khải Hoàn Ca Của Nữ Bí Thước Đầu Tiên
Có những con người sinh ra không phải để sống một đời lặng lẽ, mà để hóa thân thành ngọn đuốc, dùng chính dòng máu nóng của mình soi đường cho một dân tộc vượt qua đêm đen nô lệ. Trong thiên sử vàng chói lọi của cách mạng Việt Nam, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai chính là ngọn đuốc rực rỡ như thế—một tượng đài bất tử về trí tuệ, lòng kiên trung và chí khí quật cường của người phụ nữ Việt Nam.
Sinh ra trên vùng đất Nghệ An cằn cỗi nhưng đậm đà chí khí quật cường, Nguyễn Thị Minh Khai sớm mang trong mình dòng máu nóng căm thù giặc. Mới 16 tuổi, cái tuổi thơ mộng nhất của đời người, chị đã chọn từ bỏ chốn nhung lụa êm đềm để dấn thân vào con đường chông gai. Được sự giác ngộ của vị Tổng Bí thư tương lai Trần Phú, người thiếu nữ ấy đã bước đi không ngoảnh lại. Năm 1930, chị chính thức đứng trong hàng ngũ của Đảng, nhận nhiệm vụ sang Hương Cảng hoạt động tại Văn phòng Đông Phương bộ thuộc Quốc tế Cộng sản, kề vai sát cánh cùng lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.
Lịch sử sẽ mãi ghi nhớ mùa hè năm 1935 tại thủ đô Moskva. Trên diễn đàn Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ VII, trước hàng ngàn đại biểu khắp năm châu, một người phụ nữ phương Đông nhỏ nhắn mới tròn 25 tuổi đã cất lời. Giọng nói đanh thép, ngút ngàn nhiệt huyết của Nguyễn Thị Minh Khai về vai trò của phụ nữ Đông Dương trong trận tuyến chống đế quốc đã làm dội lên những tràng vỗ tay không ngớt, làm kinh ngạc cả bạn bè quốc tế về trí tuệ và bản lĩnh của người cộng sản Việt Nam.
Trở về nước giữa những năm tháng sục sôi của phong trào Mặt trận Dân chủ, chị được tin tưởng giao trọng trách Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn—trở thành nữ Bí thư Thành ủy đầu tiên của thành phố cảng tấp nập và khốc liệt này. Dưới sự chỉ đạo sắc bén và dũng cảm của chị, ngọn lửa đấu tranh của tầng lớp công nhân, quần chúng lao động đã bùng cháy rực rỡ, giáng những đòn đau đếng vào bộ máy cai trị thực dân.
Nhưng dông bão ập đến vào tháng 7 năm 1940. Chị sa vào tay giặc. Trong ngục tối Khám Lớn Sài Gòn, kẻ thù đã trút xuống thân xác mảnh mai của chị những trận đòn tra tấn dã man đến rợn người. Chúng muốn bẻ gãy một ý chí, muốn dập tắt một ngọn lửa. Nhưng thực dân Pháp đã nhầm! Đòn thù chỉ làm thép thêm cứng, ngục tối chỉ làm chí khí thêm sáng. Ngay giữa chốn địa ngục trần gian, chị vẫn dùng máu của mình viết nên những dòng thơ tuyệt tác cổ vũ đồng chí, vẫn rút từng sợi chỉ trên gấu áo tù đan thành chiếc gối nhỏ gửi về cho mẹ già như một lời hiếu kính cuối cùng.
Rạng sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, tại trường bắn Hóc Môn, giặc Pháp đưa chị ra pháp trường. Trước họng súng đen ngòm của kẻ thù, không một nếp nhăn sợ hãi, không một cái rùng mình nao núng. Nguyễn Thị Minh Khai giật phắt dải băng đen bịt mắt, nhìn thẳng vào những nòng súng lạnh ngắt và cất tiếng hô vang trời: "Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm! Cách mạng Việt Nam thành công muôn năm!"
Chị ngã xuống khi tuổi đời mới vừa bước qua ngưỡng 30—độ tuổi thanh xuân đẹp đẽ nhất. Máu của chị đã thấm đượm vào đất mẹ Hóc Môn, nhưng tinh thần của chị đã hóa thành bất tử. Cuộc đời Nguyễn Thị Minh Khai không chỉ là một trang sử chiến đấu, mà là một bản khải hoàn ca hào hùng, tiếp thêm ngọn lửa thép cho muôn đời sau: "Vững chí bền gan ai hỡi ai / Kiên tâm giữ dạ mới anh tài!"
