Nguyễn Thị Minh Khai – Người phụ nữ trên những chặng đường cách mạng

Nguyễn Thị Minh Khai – Người phụ nữ trên những chặng đường cách mạng

Nguyễn Thị Minh Khai tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, sinh năm 1910 tại Vinh, Nghệ An. Ngay từ khi còn trẻ, chị đã sớm tiếp xúc với phong trào yêu nước và cách mạng. Năm 1927, khi mới 17 tuổi, Nguyễn Thị Minh Khai tham gia phong trào công nhân ở Vinh và tham gia thành lập Tân Việt Cách mạng Đảng, sau đó trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ. Đó là bước khởi đầu cho một chặng đường hoạt động cách mạng kéo dài qua nhiều địa bàn và nhiều nhiệm vụ khác nhau.

Năm 1930, Nguyễn Thị Minh Khai gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Tại Vinh, chị được giao phụ trách công tác tuyên truyền và huấn luyện đảng viên ở khu vực Trường Thi, Bến Thủy. Đây là thời kỳ phong trào cách mạng đang phát triển mạnh nhưng cũng chịu sự đàn áp quyết liệt của thực dân Pháp. Hoạt động tuyên truyền, xây dựng tổ chức và đào tạo cán bộ vì thế luôn đi kèm với những nguy hiểm.

Sau đó, Nguyễn Thị Minh Khai được cử sang Hương Cảng hoạt động tại văn phòng Đông phương bộ của Quốc tế Cộng sản và làm thư ký cho Nguyễn Ái Quốc. Năm 1931, chị bị bắt tại Hương Cảng và bị giam giữ. Sau khi ra tù vào năm 1934, chị được cử làm đại biểu dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản tại Moskva cùng Lê Hồng Phong. Sau đó, Nguyễn Thị Minh Khai học tại Trường Đại học Phương Đông. Những năm tháng hoạt động ở nước ngoài giúp chị tiếp tục được đào tạo về lý luận và kinh nghiệm hoạt động cách mạng, trước khi trở về nước nhận nhiệm vụ mới.

Năm 1936, Nguyễn Thị Minh Khai được cử về nước truyền đạt những chỉ thị của Quốc tế Cộng sản và tham gia Xứ ủy Nam Kỳ. Chị được giao giữ chức Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn và trở thành một trong những người lãnh đạo phong trào cách mạng tại Sài Gòn trong thời kỳ 1936–1939. Công việc của chị lúc này gắn với việc xây dựng tổ chức, vận động quần chúng và lãnh đạo phong trào trong điều kiện chính quyền thực dân tăng cường theo dõi, đàn áp những người hoạt động cách mạng.

Năm 1940, Nguyễn Thị Minh Khai bị bắt sau một cuộc họp của Xứ ủy Nam Kỳ về việc phổ biến chủ trương khởi nghĩa. Bị giam tại Khám Lớn Sài Gòn, chị vẫn tìm cách liên lạc với bên ngoài và tiếp tục tham gia lãnh đạo phong trào đấu tranh. Sau khi Khởi nghĩa Nam Kỳ thất bại, thực dân Pháp đưa Nguyễn Thị Minh Khai ra xét xử và kết án tử hình. Ngày 28 tháng 8 năm 1941, chị cùng các đồng chí Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ, Phan Đăng Lưu và Võ Văn Tần bị xử bắn tại Ngã ba Giồng, Hóc Môn.

Nguyễn Thị Minh Khai hy sinh khi mới 31 tuổi, sau hơn một thập niên hoạt động cách mạng. Từ một cô gái trẻ tham gia phong trào công nhân ở Vinh, chị đã trở thành một cán bộ cách mạng hoạt động ở nhiều địa bàn, từng làm công tác tuyên truyền, huấn luyện, liên lạc, tham gia hoạt động quốc tế và lãnh đạo phong trào tại Sài Gòn – Chợ Lớn. Cuộc đời ấy là một chặng đường gắn liền với những năm tháng khó khăn của cách mạng Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám.