Nguyễn Thị Nhương – Người nữ dân quân giữ “mắt thần” trên bầu trời Hà Nội

Nguyễn Thị Nhương – Người nữ dân quân giữ “mắt thần” trên bầu trời Hà Nội

Cuối năm 1972, Hà Nội bước vào những ngày tháng đặc biệt căng thẳng. Máy bay Mỹ mở các cuộc tập kích đường không quy mô lớn, trong đó có những đợt sử dụng B-52 ném bom vào thủ đô và nhiều khu vực miền Bắc.

Trong hệ thống phòng không bảo vệ bầu trời khi ấy có lực lượng radar, làm nhiệm vụ phát hiện, theo dõi máy bay từ xa và cung cấp thông tin cho các đơn vị chiến đấu.

Trong số những người trực tiếp làm nhiệm vụ có Nguyễn Thị Nhương, nữ dân quân trực ban radar thuộc Trung đoàn 291, Binh chủng Radar.

Công việc của bà diễn ra trong phòng máy.

Trước mặt là những thiết bị radar.

Trên màn hình và các tín hiệu thu được là những dấu hiệu mà người trực ban phải nhanh chóng phân tích.

Chỉ cần bỏ sót một tín hiệu quan trọng, hệ thống phòng không có thể mất đi thời gian quý giá để chuẩn bị chiến đấu.

Những đêm cuối năm 1972, nhiệm vụ ấy càng trở nên căng thẳng.

Tiếng máy hoạt động liên tục.

Bên ngoài, tiếng còi báo động và tiếng máy bay có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Nguyễn Thị Nhương cùng đồng đội tập trung theo dõi các tín hiệu trên màn hình.

Một tín hiệu bất thường xuất hiện.

Bà lập tức kiểm tra.

Không phải mọi tín hiệu đều dễ dàng nhận biết.

Đối phương sử dụng các biện pháp gây nhiễu điện tử nhằm làm khó hệ thống radar.

Trên màn hình có thể xuất hiện nhiều tín hiệu giả hoặc nhiễu.

Người trực radar phải biết “vạch nhiễu tìm thù” – tìm ra tín hiệu thật giữa những tín hiệu nhiễu.

Đó là công việc đòi hỏi sự tập trung, kinh nghiệm và khả năng phán đoán nhanh.

Nguyễn Thị Nhương không bỏ qua những dấu hiệu bất thường.

Bà tiếp tục phân tích.

Đối chiếu.

Theo dõi hướng bay.

Cuối cùng, tín hiệu của đội hình máy bay B-52 được phát hiện.

Thông tin lập tức được truyền đến các đơn vị phòng không.

Theo lời kể về nhiệm vụ của bà, tín hiệu được phát hiện trước khoảng 35 phút, tạo thêm thời gian quý giá để hệ thống phòng không Hà Nội chuyển sang trạng thái chiến đấu.

35 phút trên chiến trường đường không là khoảng thời gian vô cùng quan trọng.

Các đơn vị tên lửa có thể chuẩn bị trận địa.

Pháo cao xạ vào vị trí.

Các lực lượng liên quan được cảnh báo.

Toàn bộ hệ thống phòng không có thêm thời gian chuẩn bị trước khi máy bay đối phương tiến vào khu vực.

Nguyễn Thị Nhương tiếp tục ở vị trí trực.

Không có tiếng súng trong phòng radar.

Nhưng mỗi thông tin bà phát hiện và truyền đi đều có thể liên quan trực tiếp đến trận chiến đang diễn ra trên bầu trời.

Đó chính là nhiệm vụ thầm lặng của những người lính radar.

Họ phải nhìn thấy đối phương trước khi đối phương xuất hiện trong tầm chiến đấu của các đơn vị hỏa lực.

Trong những ngày cuối năm 1972, công việc ấy diễn ra liên tục.

Các kíp trực thay nhau bám máy.

Mỗi tín hiệu đều được theo dõi.

Mỗi cảnh báo đều phải chính xác và kịp thời.

Nhờ hệ thống radar và mạng lưới chỉ huy, các đơn vị phòng không có thể chủ động hơn trong cuộc chiến bảo vệ Hà Nội.

Bài học

Câu chuyện về Nguyễn Thị Nhương cho thấy chiến thắng trên bầu trời không chỉ đến từ những người trực tiếp điều khiển tên lửa hay máy bay.

Phía sau họ còn có những chiến sĩ radar âm thầm phát hiện và nhận dạng mục tiêu, cung cấp thông tin để toàn bộ hệ thống phòng không kịp thời chuẩn bị.

Câu chuyện nhắc thế hệ trẻ về sự tập trung, chính xác, bình tĩnh và tinh thần trách nhiệm.

Trong những thời khắc quyết định, đôi khi một tín hiệu được phát hiện sớm vài phút cũng có thể tạo nên sự khác biệt lớn.