Nguyễn Thị Thứ - dáng mẹ giữa trời độc lập - hình ảnh tiêu biểu của Bà mẹ Việt Nam Anh hùng

Nguyễn Thị Thứ - dáng mẹ giữa trời độc lập - hình ảnh tiêu biểu của Bà mẹ Việt Nam Anh hùng

Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – một vùng quê thuần nông của miền Trung, nơi người dân quanh năm gắn bó với ruộng đồng, chịu nhiều nắng gió và thiên tai khắc nghiệt. Mẹ sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, cuộc sống chủ yếu dựa vào mấy sào ruộng và công việc đồng áng. Từ nhỏ, mẹ đã quen với cảnh dậy sớm ra đồng, trưa nắng chang chang vẫn cặm cụi bên luống lúa, tối về lại lo toan việc nhà. Chính môi trường sống ấy đã rèn cho mẹ đức tính cần cù, chịu thương chịu khó và sự bền bỉ trước mọi gian nan.

Lớn lên trong bối cảnh đất nước còn dưới ách đô hộ, người dân quê mẹ phải chịu nhiều áp bức, bóc lột. Những câu chuyện về cảnh sưu cao thuế nặng, về sự hà khắc của thực dân đã in sâu vào ký ức tuổi thơ của mẹ, góp phần hình thành tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm với quê hương.

Năm mười tám tuổi, mẹ kết hôn với ông Lê Tự Trị – một người nông dân hiền lành, chất phác và giàu lòng yêu nước. Vợ chồng mẹ sống bằng nghề làm ruộng, cuộc sống tuy thiếu thốn nhưng đầm ấm và chan chứa nghĩa tình. Mẹ lần lượt sinh mười hai người con trong điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Gia đình đông con, bữa cơm nhiều khi chỉ có rau, khoai, nhưng mái nhà nhỏ luôn đầy ắp tiếng cười và tình yêu thương.

Chính trong mái nhà tranh đơn sơ ấy, mẹ không chỉ nuôi dưỡng các con bằng hạt lúa quê hương mà còn nuôi dưỡng trong họ tinh thần yêu nước, lòng tự trọng và ý chí kiên cường. Khi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh khốc liệt, truyền thống gia đình và sự giáo dục của mẹ đã trở thành nền tảng để chồng và các con của mẹ sẵn sàng đứng lên tham gia kháng chiến.

Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng, hoàn cảnh sống gian khó và tình yêu quê hương sâu nặng đã tạo nên một người mẹ bình dị mà phi thường – người sau này trở thành biểu tượng bất tử của đức hy sinh và lòng yêu nước Việt Nam

Những hy sinh to lớn của gia đình trong chiến tranh

Khi thực dân Pháp tái xâm lược và sau đó là cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, gia đình mẹ trở thành một gia đình cách mạng tiêu biểu. Chồng và các con trai của mẹ lần lượt tham gia kháng chiến. Từ mái nhà nhỏ nơi làng quê xứ Quảng, mẹ tiễn con ra trận với niềm tin sắt son vào ngày đất nước độc lập.

Chiến tranh đã mang đến những mất mát đau đớn chưa từng có. Chín người con trai lần lượt hy sinh trên các chiến trường. Đặc biệt, người con trai cả Lê Tự Truyện ngã xuống vào sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, chỉ vài giờ trước thời khắc đất nước hoàn toàn thống nhất. Không chỉ các con, mẹ còn mất một người con rể bị tra tấn đến kiệt sức và hai cháu ngoại hy sinh trong những năm cuối của cuộc kháng chiến. Từ một mái nhà tranh nghèo khó, có mười hai người thân của mẹ đã trở thành liệt sĩ. Nỗi đau ấy quá lớn đối với một người mẹ, nhưng mẹ vẫn âm thầm chịu đựng, không oán than, không gục ngã.

Tinh thần kiên cường và vai trò hậu phương cách mạng

Dù liên tiếp nhận tin dữ, mẹ Nguyễn Thị Thứ vẫn giữ vững niềm tin vào cách mạng. Mẹ không chỉ tiễn con ra trận mà còn trực tiếp góp sức cho kháng chiến. Trong khu vườn nhỏ của gia đình, mẹ cùng con gái đào hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, che chở thương binh và cất giấu vũ khí. Đêm đêm, dưới ánh đèn dầu leo lét, mẹ nấu cơm, rang muối, vá áo cho bộ đội. Khi địch càn quét, mẹ bình tĩnh xóa dấu vết, bảo vệ cơ sở cách mạng.

Trước những mất mát to lớn, mẹ vẫn khẳng định niềm tin bất biến vào độc lập, tự do. Tinh thần kiên cường ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho biết bao chiến sĩ và trở thành biểu tượng của người mẹ Việt Nam anh hùng.

Sự ghi nhận và ý nghĩa lịch sử

Với những hy sinh và đóng góp to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, tháng 7 năm 1994, mẹ được phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Hình tượng của mẹ được chọn làm nguyên mẫu xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Tam Kỳ, Quảng Nam – công trình thể hiện lòng tri ân sâu sắc của dân tộc. Ngày 10 tháng 12 năm 2010, mẹ qua đời, hưởng thọ 106 tuổi, để lại niềm tiếc thương vô hạn trong lòng nhân dân cả nước.