Nguyễn Thị Út (Út Tịch)
Út Tịch (1931–1968), tên thật là Nguyễn Thị Út, là một trong những nữ anh hùng tiêu biểu của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến. Bà sinh ngày 19 tháng 4 năm 1931, quê quán tại làng Tích Thiện, tổng Thạnh Trị, quận Cầu Kè, tỉnh Cần Thơ (nay thuộc xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh).
Thông tin tác giả: Chi đoàn Trường Tiểu học Trần Quốc Toản - Đoàn Phường Hiệp Thành
ĐỀ ÁN “ CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA”
ÚT TỊCH (1931–1968)
Út Tịch (1931–1968), tên thật là Nguyễn Thị Út, là một trong những nữ anh hùng tiêu biểu của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến. Bà sinh ngày 19 tháng 4 năm 1931, quê quán tại làng Tích Thiện, tổng Thạnh Trị, quận Cầu Kè, tỉnh Cần Thơ (nay thuộc xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh). Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng sông nước Nam Bộ, từ nhỏ bà đã sớm chứng kiến cảnh áp bức, bóc lột của thực dân và tay sai, từ đó hình thành tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh mạnh mẽ.
Năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, Nguyễn Thị Út đã tham gia cách mạng. Động lực đến với cách mạng của bà rất giản dị nhưng vô cùng sâu sắc, thể hiện qua câu nói: “Nó đánh mình, mình đánh nó”. Đây không chỉ là suy nghĩ bản năng của một người dân bị áp bức mà còn là tinh thần phản kháng mạnh mẽ của người phụ nữ Nam Bộ. Chính từ nhận thức giản đơn ấy, bà đã dấn thân vào con đường chiến đấu đầy gian khổ nhưng cũng rất đỗi vinh quang.
Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Út Tịch là du kích xã Tam Ngãi, trực tiếp tham gia chiến đấu từ năm 1945 đến năm 1965. Trong khoảng thời gian này, bà cùng đội du kích của địa phương đã lập nên nhiều chiến công xuất sắc. Tổng cộng, bà đã tham gia 23 trận đánh lớn nhỏ, trong đó có 8 trận trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Kết quả của những trận chiến này là tiêu diệt và làm bị thương hơn 200 tên địch, thu được 70 khẩu súng, đồng thời làm thất bại nhiều cuộc càn quét quy mô của đối phương.
Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, Út Tịch còn nổi bật với sự mưu trí và sáng tạo. Bà là một chiến sĩ trinh sát nhanh nhạy, nhiều lần trực tiếp dẫn đường cho bộ đội tiến vào các đồn bốt của địch để tiêu diệt hoặc thu vũ khí mà không cần nổ súng. Những chiến công này không chỉ thể hiện lòng dũng cảm mà còn chứng minh khả năng tổ chức, lãnh đạo và sự nhạy bén trong chiến thuật của bà. Ngoài ra, bà còn làm tốt công tác binh vận, tuyên truyền, vận động nhiều binh lính đối phương bỏ ngũ, góp phần làm suy yếu lực lượng địch từ bên trong.
Một trong những điểm đặc biệt làm nên hình tượng Út Tịch chính là tinh thần chiến đấu kiên cường, bất chấp mọi khó khăn, kể cả trong hoàn cảnh cá nhân hết sức đặc biệt. Có lần, khi đang mang thai, bà vẫn cùng đồng đội tham gia đánh đồn bốt. Trước sự lo lắng của đồng đội và bà con, nhiều người khuyên bà nên nghỉ ngơi để dưỡng thai. Tuy nhiên, bà đã trả lời một cách thẳng thắn và đầy khí phách: “Có ai đánh giặc mà chờ sinh xong mới đánh, còn gà mái là con gà giò. Cứ đánh!”. Câu nói này thể hiện rõ ý chí sắt đá và tinh thần đặt nhiệm vụ giải phóng quê hương lên trên lợi ích cá nhân.
Đặc biệt, trong giai đoạn chiến tranh ác liệt, khi lực lượng ta còn yếu so với địch, Út Tịch đã nói một câu nổi tiếng: “Còn cái lai quần cũng đánh!”. Câu nói này đã trở thành biểu tượng cho tinh thần chiến đấu không khoan nhượng, sẵn sàng hy sinh đến cùng vì độc lập dân tộc. Nó không chỉ phản ánh quyết tâm cá nhân của bà mà còn đại diện cho ý chí chung của quân và dân Việt Nam trong những năm tháng kháng chiến gian khổ.
Những chiến tích mà Út Tịch đạt được không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của nhiều yếu tố hội tụ. Trước hết là lòng yêu nước sâu sắc, xuất phát từ hoàn cảnh sống bị áp bức. Tiếp đó là tinh thần dũng cảm, không ngại hiểm nguy, luôn sẵn sàng đối mặt với kẻ thù. Bên cạnh đó là sự thông minh, sáng tạo trong chiến đấu và khả năng vận động quần chúng. Chính những phẩm chất này đã giúp bà trở thành một chiến sĩ toàn diện, vừa giỏi chiến đấu, vừa giỏi tổ chức và tuyên truyền.
Nhờ những đóng góp to lớn đó, Nguyễn Thị Út đã được Nhà nước trao tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba. Đặc biệt, ngày 5 tháng 5 năm 1965, bà được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – một trong những phần thưởng cao quý nhất dành cho những cá nhân có thành tích xuất sắc trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Không chỉ dừng lại ở những chiến công trong thực tế, hình ảnh của Út Tịch còn đi vào văn học như một biểu tượng sống động. Bà chính là nguyên mẫu của nhân vật chính trong tác phẩm “Người mẹ cầm súng” của nhà văn Nguyễn Thi. Qua tác phẩm này, hình tượng người phụ nữ Nam Bộ kiên cường, bất khuất được khắc họa sâu sắc, góp phần lan tỏa tinh thần yêu nước và ý chí chiến đấu đến nhiều thế hệ.
Nhớ về câu nói “Còn cái lai quần cũng đánh!” là nhớ về một con người bình dị nhưng phi thường, một người phụ nữ đã sống và chiến đấu hết mình vì quê hương, đất nước. Cuộc đời và sự nghiệp của Út Tịch là minh chứng rõ nét cho phẩm chất cao đẹp của phụ nữ Việt Nam: anh hùng trong chiến đấu, bất khuất trước kẻ thù, trung hậu với gia đình và đảm đang trong cuộc sống.
Tấm gương của bà không chỉ có giá trị trong quá khứ mà còn mang ý nghĩa sâu sắc đối với hiện tại và tương lai. Đó là bài học về lòng yêu nước, về tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, ý chí kiên cường và lòng quyết tâm vẫn luôn là yếu tố quan trọng giúp con người vượt qua mọi thử thách.
Có thể nói, Út Tịch là một biểu tượng tiêu biểu cho tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam. Cuộc đời của bà là một bản anh hùng ca, góp phần làm rạng danh lịch sử dân tộc và khẳng định vai trò to lớn của phụ nữ trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.



