NGUYỄN THỊ ÚT (ÚT TỊCH) – NGƯỜI MẸ CẦM SÚNG VỚI LỜI THỀ “CÒN CÁI LAI QUẦN CŨNG ĐÁNH”

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên mảnh đất Nam Bộ có một người phụ nữ vừa làm mẹ, vừa làm chiến sĩ, kiên cường chiến đấu bảo vệ quê hương. Đó là Nguyễn Thị Út, người dân thường gọi bằng cái tên thân thương là chị Út Tịch – nhân vật nguyên mẫu trong tác phẩm nổi tiếng Người mẹ cầm súng của nhà văn Nguyễn Thi.

Nguyễn Thị Út sinh năm 1931, quê ở xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Tuổi thơ của chị gắn liền với cảnh nghèo khó, phải đi làm thuê, ở đợ cho địa chủ từ khi còn nhỏ. Cuộc sống cơ cực và những bất công mà chị chứng kiến đã hun đúc trong chị tinh thần phản kháng, lòng căm thù giặc và khát vọng được sống trong tự do.

Năm 1945, khi phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ ở Nam Bộ, chị Út tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương. Từ một cô gái nghèo, chị trở thành nữ du kích gan dạ, mưu trí, luôn có mặt trong những hoạt động đấu tranh chống giặc.

Có một câu chuyện rất đặc biệt về người phụ nữ này. Dù đã lập gia đình và có những đứa con nhỏ, chị Út vẫn tích cực tham gia chiến đấu. Có lần, khi phát hiện quân địch chuẩn bị càn quét, chị nhanh chóng báo tin cho đồng đội, cùng mọi người chuẩn bị trận địa. Sau khi bố trí lực lượng, chị còn tranh thủ trở về lo cho các con, đưa con xuống hầm trú ẩn an toàn rồi lại quay ra cùng đồng đội chiến đấu. Hình ảnh người mẹ vừa chăm con, vừa cầm súng bảo vệ xóm làng đã trở thành biểu tượng đẹp của người phụ nữ Nam Bộ trong chiến tranh.

Trong những năm tháng chiến đấu gian khổ, có lần đồng đội khuyên chị nên nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình và các con. Nhưng chị vẫn một lòng quyết tâm đánh giặc. Khi nói về ý chí chiến đấu của mình, chị đã thốt lên câu nói nổi tiếng:

“Còn cái lai quần cũng đánh!”

Đó không chỉ là một câu nói giản dị, đậm chất Nam Bộ mà còn thể hiện tinh thần kiên cường, quyết không khuất phục trước kẻ thù. Dù chỉ còn chút ít điều kiện để chiến đấu, chị vẫn quyết tâm bảo vệ quê hương đến cùng.

Trong suốt những năm hoạt động, Nguyễn Thị Út cùng đồng đội tham gia 23 trận đánh lớn nhỏ, góp phần tiêu diệt và làm tan rã hơn 200 tên địch, thu được 70 khẩu súng. Chị còn tham gia công tác binh vận, vận động binh lính đối phương bỏ hàng ngũ, góp phần làm thất bại nhiều cuộc càn quét của địch.

Ngày 5 tháng 5 năm 1965, Nguyễn Thị Út được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời và những chiến công của chị đã trở thành nguồn cảm hứng để nhà văn Nguyễn Thi sáng tác truyện ký Người mẹ cầm súng, một tác phẩm giàu giá trị về hình tượng người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.

Năm 1968, chị hy sinh khi tuổi đời còn trẻ, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội và nhân dân.

Nguyễn Thị Út đã đi xa, nhưng hình ảnh người mẹ Nam Bộ tay cầm súng, tay chăm sóc các con vẫn sống mãi trong lòng dân tộc. Chị là minh chứng cho sức mạnh phi thường của những con người bình dị khi đứng lên bảo vệ quê hương, đất nước.