NGUYỄN THƯỢNG HIỀN (1868–1925) “NGƯỜI TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC”
Nguyễn Thượng Hiền sinh năm 1868, quê làng Liên Bạt, Ứng Hòa, Hà Tây.
Ông nổi tiếng thông minh, học giỏi và năm 1892 đỗ Hoàng giáp. Sau khi đỗ đạt, ông từng làm việc tại Quốc sử quán ở Huế, sau đó giữ chức Đốc học ở Ninh Bình và Nam Định.
Nhưng càng chứng kiến tình cảnh đất nước dưới ách thực dân, Nguyễn Thượng Hiền càng nhận ra rằng con đường quan trường không thể giải quyết được vấn đề mất nước.
Đầu thế kỷ XX, ông bắt đầu tiếp xúc với những nhà yêu nước và tư tưởng duy tân. Năm 1908, ông rời bỏ con đường quan trường, sang Trung Quốc và Nhật Bản hoạt động.
Ông tham gia vào phong trào yêu nước ở nước ngoài, đồng thời có quan hệ mật thiết với Phan Bội Châu và những người hoạt động trong phong trào Đông Du.
Năm 1912, khi Việt Nam Quang Phục Hội được thành lập, Nguyễn Thượng Hiền tán thành tôn chỉ của tổ chức và trở thành một nhân vật quan trọng của phong trào.
Những năm cuối đời, sau nhiều biến động và thất bại của phong trào, ông sống tại Trung Quốc, dành nhiều thời gian cho việc tu hành và trước tác.
Ông mất năm 1925.
Cuộc đời Nguyễn Thượng Hiền là câu chuyện của một người đã từ bỏ công danh để tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc, mang theo cả vốn tri thức Nho học và khát vọng canh tân đất nước.
