Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi (1380 - 1442) là một nhân vật kiệt xuất, “khí phách của dân tộc” như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận định. Cuộc đời ông gắn liền với hai chữ “trung” và “hiếu”. Bị ám ảnh bởi nỗi nhục mất nước, 10 năm theo giặc Minh, Nguyễn Trãi đã sớm nhận ra con đường cứu nước duy nhất là dựa vào sức dân. Khi gia nhập nghĩa quân Lam Sơn, ông trở thành “quân sư” đắc lực cho Lê Lợi. Với tầm nhìn chiến lược và tài thao lược, ông đã đề ra kế sách “đánh vào lòng người” thay vì chỉ đánh vào thành trì, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc khởi nghĩa. Sau chiến thắng, Nguyễn Trãi không màng công danh mà lui về ở ẩn. Tư tưởng cốt lõi của ông là “lấy dân làm gốc”, “lấy nhân nghĩa để thắng hung tàn”. Điều đó được thể hiện rõ nhất trong “Bình Ngô đại cáo” - áng văn chính luận mẫu mực, vừa là bản tuyên ngôn độc lập, vừa là bản anh hùng ca bất hủ. Ngoài ra, “Quốc âm thi tập” và “Dư địa chí” còn cho thấy ông là người có tấm lòng yêu nước, yêu thiên nhiên và trăn trở về việc xây dựng đất nước giàu mạnh. Dù bị oan khuất trong vụ án Lệ Chi Viên, nhưng tên tuổi và tư tưởng của Nguyễn Trãi vẫn sáng ngời, trở thành tấm gương cho các thế hệ sau về lòng yêu nước và trí tuệ Việt Nam.