Nguyễn Trãi – ngòi bút viết nên bản tuyên ngôn của một dân tộc

Có những tác phẩm văn chương vượt ra khỏi khuôn khổ của một trang sách để trở thành tiếng nói của cả một thời đại. Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi là một tác phẩm như thế.

Sau thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, Nguyễn Trãi thay lời Lê Lợi tổng kết cuộc chiến đấu kéo dài mười năm và tuyên bố trước nhân dân về chính nghĩa của quốc gia, dân tộc, về quá trình chiến đấu gian nan để đi đến thắng lợi và khôi phục hòa bình.

Trong tác phẩm ấy, chiến thắng không chỉ được nhìn nhận như sự kết thúc của một cuộc chiến. Đó còn là sự khẳng định về nền độc lập và ý thức dân tộc.

Những năm tháng chiến đấu đã đi qua, nhưng Nguyễn Trãi không để lịch sử chìm vào quên lãng. Ông dùng ngòi bút ghi lại hành trình từ những ngày gian khó đến khi đất nước giành được thắng lợi.

Bình Ngô đại cáo vì thế mang trong mình âm hưởng của một thời đại lớn. Đó là tiếng nói của chính nghĩa, của lòng yêu nước và khát vọng hòa bình.

Nhưng đóng góp của Nguyễn Trãi không chỉ nằm ở một tác phẩm.

Lam Sơn thực lục ghi lại cuộc khởi nghĩa Lam Sơn; Chí Linh sơn phú kể về cuộc chiến đấu gian khổ của nghĩa quân; những tác phẩm ấy góp phần lưu giữ những dấu ấn quan trọng của một giai đoạn lịch sử.

Nguyễn Trãi đã để lại cho hậu thế không chỉ những trang văn giàu giá trị, mà còn một cách nhìn sâu sắc về đất nước, về nhân dân và về cuộc đấu tranh giành độc lập.

Ngòi bút của ông đã viết về chiến tranh, nhưng hướng đến hòa bình.

Viết về chiến thắng, nhưng hướng đến cuộc sống của nhân dân.

Và viết về một thời đại đã qua, để những giá trị của thời đại ấy còn được truyền lại cho nhiều thế hệ sau.